كه در آن سوى هر عمل صالح بايد سودى مادى خفته باشد و از اين روست كه بر كسانى كه اعمال خير را از روى صفاى نيت و صدق عقيدت و بى هيچ چشمداشتى جز خشنودى خدا انجام مىدهند عيب مىگيرند .
الَّذِينَ يَلْمِزُونَ الْمُطَّوِّعِينَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ فِي الصَّدَقاتِ
كسانى كه به استهزاء مىگيرند مؤمنانى را كه به رغبت صدقه مىدهند . » يعنى ايشان را به رياكارى متهم مىسازند و مؤمنان فقير را هم به سبب آن كه توان آن را ندارند كه انفاقهاى كرامند كنند به ريشخند مىگيرند .
وَ الَّذِينَ لا يَجِدُونَ إِلَّا جُهْدَهُمْ فَيَسْخَرُونَ مِنْهُمْ
و كسانى را هم كه بيش از استطاعت خويش چيزى نمىيابند عيب مىگيرند و مسخرهشان مىكنند . » / 236 زيرا اينان مردمى تنگدست و فقيراند و جز نيروى بدن و دست رنجى كه از كار حاصل مىكنند چيز ديگرى ندارند . اين گروه اگر يك روز كار نكنند گرسنه خواهند ماند . اينان را منافقان مسخره مىكنند كه چرا در زمرهء طبقات مرفه نيستند .
سَخِرَ اللَّهُ مِنْهُمْ وَ لَهُمْ عَذابٌ أَلِيمٌ
خدا مسخرهشان كرد و ايشان را عذابى دردآور است . » مسخرهء منافقان جز باد هوا نيست و بر ماست كه در برابر سخنان واهى آنان واپس ننشينيم و اعتماد به نفس خويش را از دست ندهيم ، و نيز مؤمنان نبايد به سخن منافقان گوش فرا دهند و از انفاق در راه خدا هر چند هم ناچيز بود خوددارى ورزند . ناظر به همين امر است پاسخى كه رسول اللَّه به مردى كه دربارهء برترين صدقات از او سؤال كرد داد كه : « برترين صدقات صدقهاى است كه بينوايى از دست رنج خود مىپردازد » . « 8 »
هامش
( 8 ) - مجمع البيان ، ج 5 ، ص 55 .