1 . شخصى از بانك وامى مىگيرد براى خريد منزل يا تعمير منزل مسكونى ، ولى به عللى آن وام براى منظورهاى فوق مصرف نمىشود و وام گيرنده پول را در حساب پسانداز خودش مىگذارد . حال با توجه به اينكه بانك حدود 4 % بابت كارمزد و بهره روى وام كشيده است و اكنون هم كه وام گيرنده ، پول وام را به حساب پسانداز خودش در همان بانك گذاشته است ، بانك مبلغى به عنوان بهره به صاحب پول پرداخت مىكند ، اين مسأله از نظر شرعى چه حالتى دارد ؟ ( بهرهاى كه بانك گرفته است بدين وسيله پس گرفته مىشود ) .
بسمه تعالى ، بيش از مبلغى كه به بانك مىدهد ، حق ندارد از بانك بگيرد .
2 . در مورد وام فوق ، با توجه به اينكه وام گيرنده هر ماه ، مبلغى بابت اقساط وام به بانك پرداخت مىكند و با توجه به اينكه مقدارى از وام را از حقوق خود يا درآمد كسب به طور اقساط ماهيانه به بانك پرداخت كرده ، ولى تمام مبلغ وام را دارد و خرج نكرده ، حال وقتى كه سر سال رسيد و بخواهد خمس خود را حساب كند ، چه صورتى دارد ؟
بسمه تعالى ، هر مقدار از وام را كه ادا كرده خمس دارد .
3 . بهرهاى كه بانك از وام گيرنده گرفته و بهرهاى كه بانك به وام گيرنده پرداخت كرده ، از بابت همان وام كه در حساب پسانداز گذاشته بود ، از نظر خمس چه حكمى دارد ؟
بسمه تعالى ، بيش از آنچه بانك از او مىگيرد ، حق ندارد از بانك بگيرد و آنچه را به بانك مىدهد ، مقابل آن خمس دارد .
4 . اگر وام گيرنده به عللى نتوانسته باشد كه آن وام را براى خريد يا تعمير منزل خرج كند و به مصرف برساند و با آن وام ، تعدادى سكهء طلا - مثل بهار آزادى يا سكههايى كه در زمان طاغوت به علل مختلف ضرب مىشد - خريدارى نمايد و با توجه به اينكه هرماه اقساط وام را از حقوق يا از درآمد كسب پرداخت مىكند ، سر سال از نظر خمس و زكات چه مسألهاى دارد ؟
بسمه تعالى ، گذشت كه هر مقدار از وام را ادا كرد ، مقدار مقابل آن خمس دارد و با وجود شرايط ، زكات هم تعلق مىگيرد .
الف . آيا به سكههاى طلا كه در رابطه با وام فوق خريدارى شده ، خمس يا زكات تعلّق مىگيرد ؟
بسمه تعالى ، سكهها نسبت به مقدارى از وام كه ادا شده خمس دارد و با وجود شرايط ، زكات هم دارد .
استفتائات امام خمينى ( موسوعة الإمام الخميني 32 الى 41 ) ( فارسى ) — صفحة 38
مساهمون: السيد الخميني
ص٣٨