7 . زارع حق فروش املاك و اراضى مشاعى مزرعه را دارد يا خير ؟ و چنانچه فروخته باشد ، معامله چه صورتى دارد ؟
بسمه تعالى ، اگر مقصود از اراضى مشاع مزرعه ، اراضى موات داخل حدى كه بين مزرعه و مزرعهء ديگر قرار داده شده و خارج از حريم مزرعه است ، گذشت كه اين قبيل اراضى ، ملك احيا كننده است ؛ پس اگر زارع ، آن را احيا كرده مالك است و مىتواند آن را بفروشد .
8 . اگر مالكى زمين معلوم و مشخص خود را در زمانى كه مزرعه آب نداشته ، به شخصى داده كه از آب مزرعهء ديگر بكارد ، آيا پس از آنكه چاه عميق حفر شود و خود مالك سهام چاه داشته و علاقهء مفرط به كشاورزى داشته و دارد و بخواهد خودش استفاده نمايد ، آن شخص بايستى زمين معيّن را جهت كشاورزى به صاحبش مسترد نمايد يا خير ؟
بسمه تعالى ، اگر زمين مذكور ، به احيا يا خريدن از محيى ملك شده ، تصرف و استفادهء غير مالك از او منوط به اذن و رضايت مالك است .
[ سؤال 9492 ] 3680 - 3068
2 . در ده ما شخصى است كه در زمان طاغوت با اشخاص فاسد رژيم دست داشته است و به قول معروف پارتى داشته ، و يا با خارجىها به شكار مىرفته و بالاخره از اين راهها نفوذ داشته است . ادعاى مالكيت تمام زمينهاى اطراف ده را كه در حدود سه كيلومتر ، و احياناً بيشتر هم مىشود كرده و مىفروخته است ، كه البته در جلو ده ، بيرون آبادى ، صحرايى داشته كه بيش از سى سال پيش خشك شده است . بعد از انقلاب به خصوص پارسال ، بنياد مسكن آمده و زمينهاى جلوى ده را بين نيازمندان و مستضعفين تقسيم كرده است . با توجه به اينكه زمينهاى گرداگرد روستا كه از او نبوده در طول چند سال فروخته است و زمينى كه قبلًا صحرا بوده و هم اكنون موات است و بنياد مسكن تقسيم كرده است از نظر شرع چه حكمى دارد ؟ نظر خودتان را مرقوم فرماييد ، تا تكليف ما مشخص شود .
بسمه تعالى ، زمين اگر جزو اراضى موات اصلى است و مالك شرعى ندارد ، و يا آنكه احتمال بدهند كه مسئولين مربوطه به وجه شرعى آن را بين نيازمندان تقسيم نمودند ، تصرف اشكال ندارد .
استفتائات امام خمينى ( موسوعة الإمام الخميني 32 الى 41 ) ( فارسى ) — صفحة 276
مساهمون: السيد الخميني
ص٢٧٦