اتفاق كامل به امور زراعت و كشاورزى مشغول باشند .
1 . آيا اراضى مشاعى هر مزرعه ، تابع مجارى است يا خير ؟ ضمناً مشمول قوانين اصلاحات ارضى نمىباشد .
بسمه تعالى ، ملكيت زمين تابع ملكيت آب نيست ؛ بلكه ملكيت زمين تابع اسباب شرعيهء ملكيت كه از جمله ، احيا است مىباشد .
2 . قناتى داراى آب هست ؛ ولى به علت اختلاف بين چند نفر از مالكين و خرابى قسمتى از قنات و عدم توجه بعضى از مالكين فعلًا از آب آن استفاده نمىشود و در نتيجه ، جمعى از مالكين و زارعين اقدام به حفر چاه عميق نمودهاند . آيا آن عده كه از آب قنات مالكيت ندارند ، مىتوانند اراضى را بدون اذن مالك شرعى تصاحب و تصرف نمايند ؟
بسمه تعالى ، زمين اگر مالك شرعى داشته باشد ، تصرف در آن منوط به اذن و رضايت مالك است .
3 . آيا مالكين بايستى از اراضى مشاعى مزرعه كه حدود آن از سالها پيش معلوم گرديده ، به اندازهء سهم آب قنات از اين اراضى استفاده نمايند ، يا به طور دلخواه حق دارند متصرف شوند ؟
بسمه تعالى ، زمينهاى موات خارج از حريم مزرعه ، ملك كسى مىشود كه آن را احيا نمايد و تابع ملكيت آب نيست .
4 . چنانچه مالكين به كشاورزى علاقه داشته باشند ، ولى جمعى كه مالك قنات نيستند ، اراضى را تصرف نموده باشند ، مالكين حق دارند سهم اراضى خود را از آنها مطالبه نمايند ؟
بسمه تعالى ، چنانچه ملكيت زمين به وسيلهء يكى از اسباب شرعيه براى شخصى ثابت شود ، بدون رضايت او ديگرى حق تصرف ندارد ؛ و مالك قنات بودن ربطى به مالكيت زمين ندارد .
5 . قسمتى از اراضى در اثر كمى آب قنات و بادهاى فصلى و نبودن وسايل فعلى ( تراكتور و غيره ) از استفاده افتاده ، كه در وضع موجود مىتوان آنها را با سهولت قابل استفاده نمود ؛ آيا اين قبيل اراضى ، در صورت تمايل عمران و آبادانى آن ، به مالك مىرسد يا به غير ؟
بسمه تعالى ، زمينهاى مذكوره اگر سابقهء احيا ندارد و يا بعد از احيا ، مالك از آن اعراض نموده ، ملك كسى نيست و هر كس با شرايط در احياى آن سبقت گرفت مالك مىشود .
6 . آيا كسى بدون اذن مالك شرعى ، حق غرس اشجار و يا ديوار كشى و ساختمان در املاك را دارد يا خير ؟
بسمه تعالى ، غير مالك ، حق تصرف در ملك شرعى ديگرى را ندارد .
استفتائات امام خمينى ( موسوعة الإمام الخميني 32 الى 41 ) ( فارسى ) — صفحة 275
مساهمون: السيد الخميني
ص٢٧٥