با عرض سلام ، قبرستانى در مجاور شهر رشت معروف به قبرستان سيمبر مدفن بسيارى از علما و سادات و مؤمنين است و هنوز سى سال از زمان دفن اموات در آنجا نمىگذرد . ادارهء آموزش و پرورش محل تصميم دارد قبرستان مذكور را پايمال و با نبش قبور كه مستلزم هتك اموات است ، دبيرستانى در آنجا تأسيس كند ؛ در حالى كه در اطراف قبرستان زمينهاى باير و اراضى موات و مجهول المالك فراوان موجود است . آيا اين رويه شرعاً جايز مىباشد يا خير ؟
استدعا مىشود كه در اين مورد حكم اللَّه را مرقوم فرماييد تا بر طبق آن رفتار شود .
بسمه تعالى ، با فرض اينكه مستلزم هتك يا نبش است ، جايز نيست .
[ سؤال 695 ] 3139218
بسمه تعالى
با درود فراوان به رهبر كبير انقلاب و با سلام به خون شهداى اسلام
رهبرا ! ديده مىشود كه در دانشكدههاى پزشكى سابق يا حال براى تعليم مطلب به دانشجويان يا كالبد شكافى مىكنند و يا از قبرستانهاى قديمى مقدارى استخوانهاى مردگان را جمعآورى مىكنند ، با توجه به مطالب فوق :
1 . آيا كالبد شكافى صحيح است يا خير ؟
2 . آيا از بين بردن قبرستانها صحيح است يا خير ؟ در صورتى كه جواب مثبت است چه مدت بايد طول بكشد و بعد خراب شود ؟
بسمه تعالى ، 1 و 2 . نسبت به ميت مسلمان جايز نيست و نبش قبرى كه ميت در آن ازبين نرفته جايز نيست .
3 . آيا در آخرت انسان به صورت جسم ظاهر مىشود يا به صورت روح ؟ در صورتى كه به حالت جسم ظاهر شود آيا وقتى در موقع كالبدشكافى مثلًا قلب ميت را بر مىدارند و يا در قبرستانهاى قديمى استخوانها را جمع مىكنند ميت در آخرت احساس كمبودى در بدن خود نمىكند ؟
بسمه تعالى ، به كتب معتبرهاى كه درباره معاد نوشته شده مراجعه نماييد .
4 . در قبرستانها مخصوصاً در قبرستانهاى دهات در اثر فرسايش ، خاكها از بين مىرود ، آيا ساختن و
استفتائات امام خمينى ( موسوعة الإمام الخميني 32 الى 41 ) ( فارسى ) — صفحة 308
مساهمون: السيد الخميني
ص٣٠٨