مقصد بيست و سوّم در « تسليم » و ضد آن است كه « شك » است
و در آن سه فصل است :
فصل اوّل [ مقصود از تسليم و شك ]
در مقصد سابق معلوم شد كه « تسليم » عبارت از انقياد باطنى و اعتقاد و گرويدن قلبى است در مقابل حق پس از سلامت نفس از عيوب و خالى بودن آن از ملكات خبيثه . و چون قلب سالم باشد ، پيش حق تسليم شود .
و در مقابل آن « شك » است و خاضع نشدن است پيش حق . و قبول ننمودن حق و عدم تسليم پيش آن از احتجاب نفس و عيوب باطنى و مرض قلبى است .
و بعض محققين گويد كه : « اينكه در مقابل تسليم ، شك را قرار داده نه جحود و انكار را ، براى آن است كه شأن عقل حكم قطعى است در تمام امور ، و شأن نفوسِ وَهمانيّه حكم قطعى نيست در تمام اشياء ، بلكه شأن آنها شك است