وضع حكومت او را ما در نظر بگيريم ، و كسانى كه در حكومت هستند و در دستگاههاى دولتى هستند ، سيرهء آن بزرگوار را در نظر بگيرند و ببينند كه بايد چه بكنند .
البته قدرت اينكه آن طور كسى عمل بكند ، ماها نداريم ، كسى ندارد . به طورى كه نقل كردند در يكى از چيزهايى كه به بعض از عمال خودشان نوشتند ، نوشتهاند كه : « سر قلمها را نازك بگيريد ، سطرها را نزديك هم بنويسيد ، از چيزهايى كه فايده ندارد ، احتراز كنيد » . « 1 » اين يك دستورى هست براى همه ؛ يعنى ، دستورى هست براى كسانى كه در بيت المال دست دارند . اين طور حضرت امير - سلام اللَّه عليه - در وقت حكومتش دستور مىدهد براى صرفهجويى . او مضايقه مىكند كه در يك صفحه كه مىشود ده سطر نوشت ، پنج سطر نوشته بشود ؛ يك قلم كه مىتواند آن مركّبى كه در آن وقت بوده است صرف كند ، سرش ريزه باشد تا كم صرف بشود ، حرفهاى غير اصولى نوشته نشود ، كه صرفه واقع بشود . باز از ايشان نقل شده است كه حساب بيت المال را مىكشيدند ، چراغى روشن بود ، شمعى روشن بود و كسى آمد با ايشان حرف ديگرى مىخواست بزند ، شمع را خاموش كردند ، فرمودند كه اين مال بيت المال است ، تو مىخواهى حرف ديگر بزنى .
ما چه كنيم با بيت المال مسلمين ؟ وظيفهء حكومتها چيست با بيت المال مسلمين ؟ اين مسأله ، مسئلهء اين نيست كه در آن وقت و در حكومت حضرت امير باشد ؛ اين دستور است در طول تاريخ براى كسانى كه متكفل حكومت هستند كه تا اندازهء ممكن در بيت المال تصرف نكنند ، يك دِرهَمش در آن طرف حساب دارد . بايد حساب بدهيم ، بايد در پيشگاه خداى تبارك و تعالى ، در كارهايى كه مىكنيم ، تصرفهايى كه در بيت المال مىكنيم ، بايد بعد حساب بدهيم چرا ؟ زياده روى شده باشد ، مجازات دارد ؛ عدالت شده باشد ، مجازات خير دارد . بيت المال مسلمين را بزرگ بشماريد .
مصرف بيت المال در امور مربوط به مصالح مسلمين
حكومتهاى اسلامى بايد بيت المال مسلمين را براى جلال و جبروت خودشان صرف
هامش
( 1 ) - نهج البلاغه ، كلمات 307 .