است و ولىّ است براى همهء عالم ، و از راه اينها بايد رسيد به آنجايى كه بايد رسيد .
ابراهيم - عليه السلام - بعد از اينكه مراحلى را طى فرمود ، آخرش فرمود ، عرض كرد :
وَجَّهْتُ وَجْهِيَ لِلَّذِي فَطَرَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ
« 1 » او
وَجَّهْتُ وَجْهِيَ
مىگويد و براى رسول اكرم
ثُمَّ دَنا فَتَدَلَّى فَكانَ قابَ قَوْسَيْنِ أَوْ أَدْنى
« 2 » است و بين اين دوتا فرق است ، با اينكه هر دو در غايت كمال است .
بركات ادعيهء وارده از ائمه
و از بركاتى كه ما داريم ، براى ما هست ، بركات ادعيهاى است كه از ائمهء اطهار وارد شده است . ادعيهء ائمهء اطهار - همان طورى كه خود قرآن شريف هم آن طور است - كه يك سفرهاى است كه پهن شده است براى اينكه همهء قشرها از آن استفاده كنند . قرآن را چنانچه ملاحظه مىفرماييد ، در آن اكثراً آيات شريفهاى است كه اكثر مردم از آن استفاده مىكنند . و در قرآن شريف آياتى است كه فقهاى عظام از آن استفاده مىكنند . آياتى است كه فلاسفه از آن استفاده مىكنند . آياتى است كه عرفا از آن استفاده مىكنند . آياتى است كه خاصهء اوليا از آن استفاده مىكنند . و آياتى است كه رسول اكرم - صلى اللَّه عليه و آله و سلم - به او رسيده است ، و به وسيلهء او به كسانى كه لايق هستند رسيده است . قرآن ، آياتى كه در اين زمينه است كه اهل معرفت از آن استفاده مىكنند زياد است ، مثل
اللَّهُ نُورُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ ،
« 3 »
هُوَ الْأَوَّلُ وَ الْآخِرُ وَ الظَّاهِرُ وَ الْباطِنُ
، « 4 »
هُوَ مَعَكُمْ أَيْنَ ما كُنْتُمْ
« 5 » و امثال اينها كه در لفظ و در بيان ممكن است كه انسان براى آنها بياناتى بكند ، ولى به حسب واقع و حظّ واقعى مشكل است كه كسى غير از آنكه خوطب به ، « 6 » به اين طور مسائل برسد . هُوَ الظَّاهِرُ ،
هامش
( 1 ) - سورهء انعام ، آيهء 79 : « من با ايمان خالص رو به سوى خدايى آورم كه آفرينندهء آسمانها و زمين است . »
( 2 ) - سورهء نجم ، آيه 8 و 9 : « آن گاه نزديك آمد و بر او نازل گرديد ، ( بدان نزديكى كه ) با او به قدر دو كمان يا نزديكتر از آن شد . »
( 3 ) - سوره نور ، آيهء 35 : « خدا ، نور آسمانها و زمين است . »
( 4 ) - سورهء حديد ، آيهء 3 : « او اول و آخر و پيدا و نهان است . »
( 5 ) - سورهء حديد ، آيهء 4 : « هر كجا باشيد او با شماست . »
( 6 ) - كسى كه به او خطاب شده است .