مطلب پيششان ، به قلبشان رسيده است و آنها خوفى ندارند . در مسائل اسلامى هم و مسائل عقلى هم همين طور هست . چه مسائلى عقلى هست كه با برهان ، با برهان قوى ثابت است ، لكن در انسان تأثير نكرده است ، براى اينكه ، نتيجهء برهان به عقل رسيده است ، لكن به قلب وارد نشده است ، ايمان به آن نيست ، عقل او را ادراك كرده است ، لكن قلب ايمان به او نياورده است .
ذوق عرفانى در درك اسرار معارف قرآن و مناجات ائمه ( ع )
و چه بسا مسائل عرفانى كه در قرآن و اين مناجاتهاى ائمه اطهار سلام اللَّه عليهم و همين مناجات شعبانيه مسائل عرفانى هست كه اشخاص ، فلاسفه ، عرفا تا حدودى ممكن است ادراك كنند ، بفهمند عناوين را ، لكن آن ذوق عرفانى چون حاصل نشده است نمىتوانند وجدان كنند . آيه شريفه در قرآن :
ثُمَّ دَنا فَتَدَلَّى فَكانَ قابَ قَوْسَيْنِ أَوْ أَدْنى
« 1 » خوب ، مفسرين ، فلاسفه در اين باب صحبتها كردند ، لكن آن ذوق عرفانى كم شده است .
الهى هَبْ لِى كَمالَ الْانْقِطاعَ الَيْكَ وَ انِرْ ابْصَارَ قُلُوبِنا بِضِياء نَظَرِها الَيْكَ حَتّى تَخْرِقَ ابْصارُ الْقُلُوبِ حُجُبَ النُّورِ فَتَصِلَ الَى مَعْدِنِ الْعَظَمَةِ وَ تَصيرَ ارواحُنا مُعَلَّقَهً بِعِزّ قُدْسِكَ الهى وَ اجْعَلْنِى مِمَّنْ نادَيْتَهُ فَاجابَكَ وَ ناجَيْتَهُ فَصَعِقَ لِجَلالِكَ « 2 »
اينها عناوينشان را خيال مىكند انسان ، خوب ، ما هم مىدانيم . نه عارف و نه فيلسوف و نه دانشمند نمىتوانند ذوب كنند چى هست مسأله . مسئلهء
فَصَعِقَ لِجَلالِكَ
كه مبدأش قرآن است :
وَ خَرَّ مُوسى صَعِقاً
« 3 » ، مسألهاى است كه انسان گمان مىكند كه خوب افتاد غش كرد « صَعِقَ » يعنى غش كرد ، اما اين غش چى بوده است ؟ غش حضرت موسى چى بوده است ؟ اين مسألهاى نيست كه غير موسى بفهمد . يا : دَنى فَتَدَلّى را ، اين مسألهاى نيست كه
هامش
( 1 ) - سورهء نجم ، آيات 8 و 9 : « سپس نزديك شد و بسيار نزديك شد به قدر دو كمان ، يا نزديكتر »
( 2 ) - « خدايا كمال انقطاع به خودت را به من ببخش و دل و ديدهء ما را نورانى كن به تابش نظر خود به آن ، تا ديدههاى دل پردههاى نور را بدَرد و به سرچشمه عظمت برسد و ارواح ما به عزّ قدس تو آويخته گردد . خداوندا ، از آنانم قرار ده كه چون ندا در دهى پاسخ تو را گويد و چون به او توجه كنى ، از جلال و عظمت تو بيهوش گردد و نعره بزند . » مفاتيح الجنان ، اعمال مشتركهء ماه شعبان
( 3 ) - سورهء اعراف ، آيهء 143 : « كوه را خُرد كرد و موسى بيهوش بيفتاد » .