وجه اللَّه « 1 » و اين نظر به وجه اللَّه راحت است براى هر نبى و هر شهيد . شايد نكته اين باشد كه حجابهايى كه بين ما و حق تعالى هست و وجه اللَّه است و تجليات حق تعالى هست ، تمام اين حجابها منتهى مىشوند به حجاب خود انسان . انسان خودش حجاب بزرگى است كه همهء حجابهايى كه هست ، چه آن حجابهايى كه از ظلمت باشند و آن حجابهايى كه از نور باشند منتهى مىشود به اينكه حجابى كه خود انسان است . ما خودمان حجاب هستيم بين خودمان و وجه اللَّه . و اگر كسى فى سبيل اللَّه و در راه خدا اين حجاب را داد ، اين حجاب را شكست ، و آنچه كه داشت كه عبارت از حيات خودش بود تقديم كرد ، اين مبدأ همهء حجابها را شكسته است ، خود را شكسته است ، خودبينى و شخصيت خودش را شكسته است و تقديم كرده است . و چون براى خدا جهاد كرده است و براى خدا دفاع كرده است از كشور خدا و از آئين الهى و هر چه داشته است در طبق اخلاص گذاشته و تقديم كرده است ، خود را داده است ، اين حجاب شكسته مىشود . شهدا ، شهدايى كه خداى تبارك و تعالى و در سبيل خداى تبارك و تعالى و راه خداى تبارك و تعالى جان خودشان را تقديم مىكنند ، و آنچه كه در دستشان است و بالاترين چيزى است كه آنها دارند تقديم خدا مىكنند ، در عوض خداى تبارك و تعالى اين حجاب كه برداشته شد جلوه مىكند براى آنها ، تجلى مىكند براى آنها . چنانچه براى انبيا هم چون همه چيز را در راه خدا مىخواهند ، و آنها خودى را نمىبينند و خود را از خدا مىبينند ، و براى خودشان شخصيتى قائل نيستند ، حيثيتى قائل نيستند در مقابل حق تعالى . آنها هم حجاب را برمىدارند .
فَلَمَّا تَجَلَّى رَبُّهُ لِلْجَبَلِ جَعَلَهُ دَكًّا
« 2 » تجلى مىكند خداى تبارك و تعالى در كوه طور و يا در جَبَل انيّت خودِ موسى و موسى « صَعْق » « 3 » [ برايش پيش مىآيد ] . آنها در حال حيات ، انبيا و اوليا نظير انبيا و تالى تِلو « 4 » انبيا در زمان حياتشان آن چيزهايى كه
هامش
( 1 ) - وسائل الشيعه ( كتاب جهاد ) ، ج 15 ، ص 16 ، ح 20 . كه در آنجا هفتمين خصلت شهيد اين گونه بيان شده : «
يَنْظُرُ فى وَجْهِ اللَّه ، و أَنَّهُ راحَةٌ لِكلِّ نَبىٍ وَ شَهيدٍ »
( 2 ) - سورهء اعراف ، آيهء 143 : پس آن گاه كه نور خدا بر كوه تابش كرد ، كوه را مندكّ و متلاشى ساخت
( 3 ) - صَعْق : بيهوش از شدت ترس يا از شنيدن صداى خوفانگيز
( 4 ) - تالى تِلْو : نظير ، مِثل .