سخنرانى [ در جمع جامعهء قضات ( مقام و اهميت قضا در اسلام ) ]
زمان : ساعت 15 : 10 بامداد 10 فروردين 1359 / 13 جمادى الاول 1400
مكان : تهران ، شميران ، دربند
موضوع : تشريح مقام و اهميت قضا در اسلام
حضار : حسينى بهشتى ، سيد محمد ( رئيس ديوان عالى كشور ) - موسوى اردبيلى ، سيد عبد الكريم ( دادستان كل كشور ) - جامعهء قضات
بسم اللَّه الرحمن الرحيم
اهميت امر قضا در اسلام
قضا در اسلام از حيث اهميت شايد در رديف اول مسائل اسلام ، و تعبيراتى هم كه در لسان ائمه شده است ، كشف از اهميت بسيار مىكند . و امير المؤمنين - عليه السلام - به شريح مىفرمايند كه :
يا شُرَيْحُ ! قَدْ جَلَسْتَ مَجْلِساً لا يَجْلِسُهُ الّا نَبِىٌّ اوْ وَصِىّ نَبِىٍّ اوْ شَقِىٌّ . « 1 »
يا نبى بايد متكفل قضا باشد و يا وصى نبى . يعنى كسى كه نبى به او سفارش كرده باشد ، از اين دو كه گذشت شقى است . يا مثلًا گفته شده است ، اگر كسى نسبت به دو درهم قضاوت ناحق كند كافر است . قضاوت در اسلام كه حفظ حقوق ناس است و حقوق ناس است و حقوق اللَّه ، دو صورت دارد : يك صورت قضاوتى كه قاضى مستقل در قضاست . يعنى قاضى كه در اسلام استقلال قضايى دارد ، شرايط سنگينى دارد كه من در ايران افراد كمى را سراغ دارم كه حائز چنين شرايطى باشند . مجتهد عادل بر جهات قضا كه در همهء جهات بيطرف باشد .
پيش او رئيس جمهور و يك كارگر ساده فرق نكند . اين از امورى است كه قاضى مطلق بايد دارا باشد . و من هم كم سراغ دارم . يعنى در حوزههاى علميه هم كم سراغ دارم .
نصب قاضى توسط فقيه
يك قسم از قضاوت هم در شرع هست كه قضاوت قاضى مستقل نيست ، و قاضى را
هامش
( 1 ) - « اى شريح ! به تحقيق در مجلسى نشستهاى كه نمىنشيند در آن جز پيامبر يا وصى پيامبر و يا فردى شقى » . وسائل الشيعه ، ( كتاب القضاء ) ج 27 ، ص 17 ، باب 3 ، ح 2 .