هستند ؛ و كار در همه جا هست و عالمْ سرتاسر « روز كارگر » است نه يك روزْ روز كارگرى است ، سرتاسر عالم روز كارگر است ، سرتاسر عالَم كارگر است و سرتاسر عالم كار است ؛ يعنى ذرات وجودى كه انسان را و ديگر حيوانات را - به ارادة اللَّه تعالى - موجود مىكنند كارگرند و انسانْ كار است ، اثر كار آنهاست . تمام اين موجوداتى كه در عالم ملاحظه مىكنيد اثر كار فعالانهء جنود الهى است ؛ جند اللَّه ، همه كارگر هستند . خداى تبارك و تعالى مبدأ كار است .
بزرگداشت روز كارگر
ما اين روز را بزرگ مىشماريم از براى اينكه قرار دادهاند اين روز را براى كارگر . كارگر در اسلام ، وقتى كه در محيط محدودترى ملاحظه كنيم يعنى در اين موجود پايين ، در اين زمين ، در اين ستارهء كوچك كه در مقابل عالمْ قَدْرِ محسوسى ندارد ، در مقابل عالم ماده قدر محسوسى ندارد ، يعنى عالم ماده پهناور است به قدرى كه تا كنون آنچه بشر فهميده است و كم فهميده است ، آن طور كه گفته مىشود بعضى ستارهها هست كه نور او به ما با شش بيليون يعنى شش ميليارد سال نور [ ى ] به ما مىرسد ، و اين آن چيزى است كه تا كنون گفته مىشود كشف شده است و آن طرف را و ما بعد او را ، خداى تبارك و تعالى مىداند . اين زمين در مقابل يك همچو سطح بزرگ ، يك چيز ناچيزى است بلكه خورشيد ما و تمام عائلهء خورشيد ما در مقابل عالمْ ذرهء غير محسوسى است و تمام عالم در مقابل عالم ما وراء الطبيعه ذرهء غير محسوسى است . تمام عالم ماده مثل يك نقطه مىماند در مقابل عالم ما وراى طبيعت ؛ و تمام عالم ما وراى طبيعت ، چه ما قبل الطبيعه و چه ما بعد الطبيعه در مقابل ارادة اللَّه قَدْرِ محسوسى ندارد .
كارگران و دهقانان ، مديران جامعهء انسانيت
الآن كه ما بحث داريم راجع به اين ستارهء كوچك و راجع به اين ستارهاى كه اصلًا قدر محسوسى در عالم ندارد و بحث داريم و راجع به كارگر - به آن طورى كه ديگران فهميدهاند - صحبت داريم ، لا بد بايد افق بحث را كوتاه كرد و نزديك به فهم كرد . اين