معانى غافل بودند ، يا عمداً غفلت كردند ؛ اين اختلافات بين ملتها با ملتهاى ديگر ، دولتها با دولتهاى ديگر ، اين اختلاف تحقق پيدا كرد و اين اختلافات موجب اين شد كه آنها از ممالك اسلامى به طور وافر بهرهبردارى بكنند ، و مسلمين نتوانند در مقابل آنها عرض اندام كنند .
بر مسلمين است كه اسلام را به آن طور كه هست بر جوامع بشرى عرضه كنند . اسلام اگر آن طور كه هست عرضه بشود ، همه مشترى او هستند . اسلام را واژگونه معرفى كردند ؛ اسلام را محبوس كردند در مساجد و در مدارس علوم قديمه ، كه آنها هم محصور شدهاند در بعض از كتب اسلام . اين همه به واسطهء تبليغاتى بوده است كه از صدها سال قبل ، از آن وقتى كه خارجيها به اين ممالك اسلامى دست يافتهاند ، اين نقشهاى بوده است كه آنها كشيدند و از همهء اطراف ، اسلام را از نظر خودِ مسلمين هم حتى انداختند و بد معرفى كردند ؛ و روحانيون و رهبران مذهبى [ را ] - كه بايد اسلام را ترويج و معرفى كنند و پيش ببرند - از نظر جامعه ، در اين سالهاى طولانى انداختهاند ؛ به طورى كه فاصله ما بين قشرهاى اسلامى ، در محيط داخلى خودشان هم واقع شده است ؛ بين دانشگاه و روحانيت ، بين بازار و ادارات ، بين قشون و ملت ، بين كارگران و كارمندان ؛ تمام اينها را با هم به اصطلاح وادار كردند ؛ دامنزدند به اين اختلافات ، و با تبليغات دامنهدارى اين اختلافات را القا كردند بين مردم ، تا اينكه بهرهبردارى كنند .
همه « حزب اللَّه » باشيم
ما مسلمين بر همهمان واجب است كه اسلام را به آن طور كه هست در دنيا عرضه كنيم . همهء ما تحت يك حزب و آن « حزب اللَّه » است ، باشيم ؛ احزاب مختلفه در كار نباشد ؛ جناحهاى مختلف در كار نباشد . علماى هر ملتى ، ملت خودشان را آگاه كنند به نقشههايى كه اجانب و مستعمرين كشيدهاند براى تفرقهاندازى ؛ اين تكليفى است كه بر همهء رهبران مذهبى لازم است كه انجام دهند .
ملت ما كه در طول تاريخ زير يوغ استبداد شاهنشاهى بوده است و اخيراً از زمانهاى