مسلك مذهبى تحت فشار و سلب آزادى قرار ندهد . تمامى انسانها در مذهب تشيع آزادند ، مستقل هستند . و بر حسْب تشيع ، با تمامى ملتها و دولتهايى كه با حكومت تشيع خوش رفتارى و احترام متقابل كنند ، اگر مذهب تشيع بر جايى غلبه كند ، آن گونه عمل مىكند كه حكومتهاى آنها هر گز چنين رفتارى ندارند . از آن عدالت غافلند . تاريخ نشان مىدهد كه وقتى اسلام جايى را فتح كرده است مردم آن چنان به اسلام رو كردهاند و به دولتهاى قبلى خود پشت كردهاند ؛ نظير ايران كه با آغوش باز به اسلام و تشيع روى آوردند . احكام اسلام روى عدالت است . زندگى حكام با پايين ترين افراد ، يك طور بوده است . رئيس مذهب ما « 1 » كه حكومتش وسيع بود - چندين مقابل ايران ، حجاز و مصر و ايران و همهء آنها تحت سيطرهء او بود - زندگىاش از همهء افراد ملت پايينتر بود . عدالت را بالاتر از هر كس كه تصور شود اجرا مىكرد . در محكمه اگر ادعايى عليه او بود حاضر مىشد ، در محكمه مىنشست . حكم خلاف [ قاضى ] را قبول مىكرد . تشيع در عين مقاومت ، عادل است ؛ و عدالت يعنى « نه ظلم بكن و نه زير بار ظلم برو » . برنامهء تشيع را امام ما در اين دو كلمه خلاصه كرد : نه تحمل ظلم بكن و نه ظالم باش . برنامهء كلى تشيع و اسلام همين است . . . همين است . تشيع از قرآن است .
[ در مشاهدات ما دربارهء جنبش حاضر در ايران ، امرى كه نگران آن هستيم ، درجهء تحمل در برابر غير مذهبيهاى چپى در ايران تحت دولت اسلامى است . ما متوجه شديم كه در ايران در بين دانشجويان و سايرين ، كه زندگى آنها در اسلام و جمهورى اسلامى مشكل است ، ترس و نگرانى وجود دارد . چه اطمينانهايى نسبت به اين نگرانيها وجود دارد ؟ ]
- اصل گرايش اينها به مكتبهاى انحرافى به علت عدم اطلاع از اسلام است . خيال مىكنند اسلام طرفدار . . . هيأت حاكمه ، سرمايه داران ، كارخانه داران است ! اگر اينها مطلع باشند كه اسلام يك وضع تعديلى دارد و همه چيز را بر اساس عدالت حل مىكند ، از نظر آزادى عقايد بنا بر آن است [ كه ] اشخاص منحرف هميشه حرفهاى خود را مىزدهاند ، اگر آنها
هامش
( 1 ) - امام على ( ع ) ، ر . ك . كنز العمال ، ج 4 ، ص 6 .