گفتگو [ با ريچارد كاتم در مورد مسائل ايران ]
زمان : 7 دى 1357 / 27 محرّم 1399
مكان : پاريس ، نوفل لوشاتو
موضوع : ويژگيهاى نهضت اسلامى مردم ايران - جنايات رژيم شاه و پشتيبانى امريكا از وى
مناسبت : ديدار يك پژوهشگر امريكايى در مورد مسائل ايران با امام خمينى
مخاطب : ريچارد كاتم ( استاد علوم سياسى دانشگاه پيترزبورگ ايالت پنسيلوانياى امريكا )
[ در ملاقات كاتم « 1 » با امام ، ابتدا وى به كار گذشته خود دربارهء ايران ، و كتابهايى كه نوشته است اشاره كرد و گفت كه براى تكميل مطالعات خود دربارهء انقلاب ايران عازم تهران است ، و مايل است قبل از سفر به ايران ، از نظريات امام مطلع گردد . او ضمناً گفت كه در كتاب ناسيوناليزم در ايران ، وى اهميت تاريخى نقش علماى اسلام را در حركت مردمى عليه امتياز توتون و تنباكو و مشروطيت نشان داده است ، و خاطرنشان كرده است كه نه علماى اسلام از اين قدرت خود با خبر بودند ، نه دربار قاجار و شاه و نه انگليسها ؛ اما بعد از قيام تنباكو و لغو امتياز و عقبنشينى ناصر الدين شاه ، همه متوجه اين قدرت و ظرفيت عظيم شدند . كاتم همچنين درباره سفرهاى گذشتهاش به ايران و مطالعاتى كه كرده بود توضيحاتى داد . بعد از صحبتهاى كاتم امام خطاب به او چنين گفتند : ]
امام : اوضاع ايران در اين پانزده ساله - خصوصاً از يك سال قبل به اين طرف - بسيار تغيير كرده است . همچنين كه شما متوجه شدهايد كه علما و دولتها از قدرت ملى ، بى خبر بودهاند ، ما هم ، و همين طور علماى عصر ما و هم شاه و هم دولت شاه از قدرت ملى - اسلامى موجود به كلى بى خبر بودهاند ؛ و نمىدانستيم همچون قدرتى ممكن است كه نهضت كند و نهضتى كه در تمام اقشار گسترش پيدا كند ؛ يعنى نفوذى از قصبات دوردست تا مركز ، و در نيروهاى آدمى ، از جوانها تا پيرها ، حتى بچهها ، زنان ، دختران ، اين طور گسترش داشتن ، هيچ در تخيل ماها نمىآمد ؛ شايد گمان مىكرديم اين قدرت شاه كه هم نظامى است و هم ابرقدرتها : امريكا ، شوروى و چين دنبال آن هستند و دست
هامش
( 1 ) - ريچارد كاتم صاحب تأليفات بسيار در مسائل ايران است ؛ وى كه عازم سفر به ايران بود ، بر سر راه خود در پاريس توقف كرد تا با امام ديدار كند ؛ مطالب حاضر ، متن بيانات اين ديدار است . ( تاريخ 25 سالهء ايران ؛ ج 2 ، ص 330 - 335 ) .