و چه جناياتى ، چه جناياتى در اين مدتى كه آن مرد سياهرو روى كار بود [ واقع شد كه ] ، نمىشود تشريح كرد .
توطئهء « كشف حجاب »
نمىتوانيم تلخيهاى آن روزها را براى شما تشريح كنيم . اينها به طور اطمينان در تواريخ محفوظ است و ان شاء اللَّه به انقراض اين دودمان سياهرو تاريخها بيرون مىآيد و نوشتهها بيرون مىآيد و ان شاء اللَّه شماها ببينيد ، و اگر ماها و شماها نديديم نسلهاى بعد خواهند ديد ، اگر بتوانند تشريح كنند آن جناياتى كه آن مرد كرد . چه خونها ريخت ، چقدر از علما را اسير كرد ، چقدر به اسم اتحادِ شكل به اين ملت بيچاره فشار آوردند ، و چقدر مظلومها را كتك زدند ، و چقدر علما را هتك كردند ، و چقدر عمامهها را از سر اهل علم برداشتند . و اين مرد بىصلاحيت وقتى كه تركيه رفت ، آنجا ديد كه آتاتورك يك همچو كارها و همچو غلطهايى كرده است ، از همان جا - از قرارى كه آن وقت مىگفتند - تلگراف كرده است به عمال خودش كه مردم را متحد الشكل كنيد . آن وقت منتها به عذر اينكه اين زارعين از باب اينكه در آفتاب مىخواهند بروند كار بكنند ، كلاه لبه دار داشته باشند تا اينكه توى آفتاب اذيت نشوند ! لكن مطلب معلوم بود كه اينها نيست . وقتى هم كه از سفر آمد ، كه ديگر فشارها شروع شد .
يك رشته فشارهاى زياد دنبال همين اتحاد شكل بود و جنايات . چقدر علما را در اين قضايا اذيت كردند ، تبعيد كردند ، بعضى را كشتند . و بهانهء دومى كه باز به تقليد از آتاتورك بىصلاحيت - آتاتورك مسلحِ غير صالح - باز انجام داد ، قضيهء كشف حجاب [ بود ] با آن فضاحت . خدا مىداند كه به اين ملت ايران چه گذشت در اين كشف حجاب . حجابِ انسانيت را پاره كردند اينها . خدا مىداند كه چه مخَدراتى « 1 » را اينها هتك كردند و چه اشخاصى را هتك كردند . علما را وادار كردند با سرنيزه كه با زنهايشان در مجالس جشن ، يك همچو جشنى كه با خون دل مردم با گريه تمام مىشد ، [ شركت كنند ] . مردم
هامش
( 1 ) - بانوان .