پس واجب مىكند خدا به واسطهء آن به او بهشت را . " پس از آن فرمود : " همانا او برمىدارد ظرف را و مىگذارد بر دهان خود و اسم خدا را برده مىآشامد ؛ پس دور مىكند آن را و حال آنكه مايل به آن است ، پس حمد خدا مىكند ؛ پس از آن اعاده مىدهد و مىآشامد ، پس از آن دور مىكند ، پس حمد خدا مىكند ؛ پس از آن اعاده مىدهد و مىآشامد ، پس حمد خدا مىكند ؛ پس خدا واجب مىكند به سبب آن بر او بهشت را " » .
و حمد خدا مساوق شكر است . چنانچه در روايات كثيره وارد است كه كسى كه بگويد : الْحَمْدُللَّه شكر خدا را ادا كرده ؛ چنانچه در كافى شريف سند به عمر بن يزيد رساند ، قَالَ : سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِاللَّهِ - عليه السلام - يَقُولُ : «
شكر كل نعمة ، وإن عظمت ، أن تحمد الله عز و جل
[ عليها .
] » « 1 »
فرمود : « شكر هر نعمتى ، و اگر چه بزرگ باشد ، اين است كه حمد خداى عزّ وجلَّ كنى » .
و بِإسْنادِهِ عَنْ أَبِي عَبْدِاللَّه - عليه السلام - قَالَ : «
شكر النعمة اجتناب المحارم ؛ و تمام الشكر قول الرجل : الحمد لله رب العالمين » « 2 »
. فرمود : « شكر نعمتْ دورى جستن از محرّمات است ؛ و كمال شكر گفتن مرد است :
« الحمد لله رب العالمين »
. و بِإسْنادِهِ عَنْ حَمَّادِ بْنِ عُثْمَانَ قَالَ : خَرَجَ أَبُو عَبْدِاللَّه - عليه السلام - مِنَ الْمَسْجِدِ وَقَدْ ضَاعَتْ دَابَّتُهُ ، فَقَالَ : «
لئن
[ ردها
] الله علي ، لأشكرن الله حق شكره »
. قَالَ : [ فَمَا ] لَبِثَ أَنْ أُتِيَ بِهَا ، فَقَالَ : «
الحمد لله »
. فَقَالَ لَهُ قَائِلٌ : جُعِلْتُ فِدَاكَ ، أَلَيْسَ قُلْتَ : لَأَشْكُرَنَّ اللَّهَ حَقَّ شُكْرِهِ ؟ فَقَالَ أَبُو عَبْدِاللَّه عليه السلام :
« أ لم تسمعني قلت : الحمد لله » « 3 » .
« گفت : بيرون آمد حضرت صادق - عليه السلام - از مسجد و حال آنكه گم شده بود مركوب آن حضرت . فرمود : " اگر خداوند ردّ كند آن را به من ، هر آينه شكر مىكنم او را
هامش
( 1 ) - الكافي ، ج 2 ، ص 95 ، « كتاب الإيمان و الكفر » ، « باب الشكر » ، حديث 11 .
( 2 ) - الكافي ، ج 2 ، ص 95 ، « كتاب الإيمان و الكفر » ، « باب الشكر » ، حديث 10 .
( 3 ) - الكافي ، ج 2 ، ص 97 ، « كتاب الإيمان و الكفر » ، « باب الشكر » ، حديث 18 .