مىشود ؟ زيرا كه امور آخرتى با دنيا فرقها دارد . ذلت در آخرت غير از ذلت در دنياست ؛ چنانچه نعمتها و عذابهاى آنجا مناسبت با اينجا ندارد : نعمتش فوق تصور ماست ؛ عذابش خارج از حوصلهء ماست ؛ كرامتش بالاتر از آنچه هست كه ما خيال مىكنيم . ذلت و خواريش غير از اين ذلت و خوارىهايى است كه ما گمان مىكنيم .
و عاقبت كار متكبر هم جهنم است . در حديث است كه
« الكبر مطايا النار » « 1 »
كسى كه مركب كبر سوار است او را به آتش مىبرد ، و روى بهشت را نخواهد ديد تا در او از اين صفت اثرى باشد .
چنانچه از رسول اكرم - صلّى اللَّه عليه و آله - نقل است كه فرمود :
« لن يدخل الجنة من في قلبه مثقال حبة من خردل من كبر » « 2 »
. و جناب امام باقر و امام صادق - عليهما السلام - نيز قريب به همين را فرمودهاند « 3 » .
و در حديث شريف كافى است كه حضرت باقر - عليه السلام - فرمودند :
« العز رداء الله و الكبر إزاره ؛ فمن تناول شيئا منه أكبه الله في جهنم » « 4 »
. حاصل معنا آنكه « عزت و كبريا از خداست . كسى كه چيزى از او را داشته باشد ، خداى تعالى او را به روى در جهنم افكند » . آن هم چه جهنمى براى متكبرين تهيه شده است [ كه ] غير از جهنم ساير مردم است . بس است ، حديث كمرشكنى كه سابقاً ترجمهء آن را نقل كردم « 5 » ، اينجا كه محل اوست نقل مىكنم :
هامش
( 1 ) - عقاب الأعمال ، ص 265 ، حديث 6 ؛ وسائل الشيعة ، ج 15 ، ص 378 ، « كتاب الجهاد » ، « أبواب جهادالنفس » ، باب 58 ، حديث 14 .
( 2 ) - « فرمود : كسى كه در دلش به اندازه دانهء خردلى كبر و خودخواهى باشد ، هرگز داخل بهشت نمىشود » . ( معاني الأخبار ، ص 241 ، حديث 1 ؛ وسائلالشيعة ، ج 16 ، ص 7 ، « كتاب الجهاد » ، « أبواب جهاد النفس » ، باب 60 ، حديث 6 )
( 3 ) - معاني الأخبار ، ص 241 ، حديث 2 ؛ وسائل الشيعة ، ج 16 ، ص 8 ، « كتاب الجهاد » ، « أبواب جهاد النفس » ، باب 60 ، حديث 7 .
( 4 ) - الكافي ، ج 2 ، ص 309 ، « كتاب الإيمان و الكفر » ، « باب الكبر » ، حديث 3 .
( 5 ) - ر . ك : صفحه 31 .