الحديث العاشر
بالأسناد المتّصلة إلى رئيس المحدّثين ، محمّد بن يعقوب ، رضوان اللّه عليه ، عن الحسين بن محمّد ، عن معلّى بن محمّد ، عن الوشّاء عن عاصم بن حميد ، عن أبي حمزة ، عن يحيى بن عقيل قال : قال أمير المؤمنين ، عليه السّلام : إنّما ( انّى ن خ ) أخاف عليكم اثنتين : اتّباع الهوى ، و طول الأمل . أمّا اتّباع الهوى فانّه يصدّ عن الحقّ و أمّا طول الأمل ، فينسى ( فإنّه ينسى ن خ ) الآخرة . « 1 » ترجمه « يحيى بن عقيل گفت فرمود امير المؤمنين عليه السلام : « همانا نترسم من بر شما مگر دو چيز را : پيروى هوى ، و درازى اميد . امّا پيروى هوى ، پس همانا او باز مىدارد از حق ، و اما درازى اميد ، پس از ياد مىبرد آخرت را . » شرح « هوى » به حسب لغت دوست داشتن و اشتهاست ، و فرقى در متعلق نكند ، خواه چيز خوب ممدوحى باشد يا زشت مذمومى . ولى غالب استعمالات آن در مشتهيات مذمومه است : يا براى آنكه غالبا نفس مايل است به هوسرانى و شهوات مذمومه ، يا براى آنكه به حسب مقتضاى طبيعت نفس مايل است به شهوات باطله و هواهاى نفسانيه اگر مهار عقل و شرع نباشد . و اما احتمال حقيقت شرعيه [ 1 ] چنانچه بعضى محققين فرمودند ، « 2 » بعيد است .
و « صدّ » از شىء به معناى منع و اعراض و صرف از آن آمده و همه مناسب است . ولى اين جا به معنى منع و صرف است ، زيرا كه « صدّ » به معناى « اعراض » ، لازم است . ما ان شاء اللّه در ضمن دو مقام به ذكر فساد اين دو خصلت و كيفيت منع
هامش
[ 1 ] « حقيقت شرعيه » عنوان لفظى است كه شارع آن را در معنايى جديد ، غير از معناى لغوى آن ، بدون قرينه به كار برده است . به عبارت ديگر آن را از معناى اصلى و اولى خود گردانيده باشد .
( 1 ) اصول كافى ، ج 2 ، ص 335 و 336 ، « كتاب ايمان و كفر » ، « باب اتباع الهوى » ، حديث 3 .
( 2 ) مرآة العقول ، ج 10 ، ص 312 ، « كتاب ايمان و كفر » ، « باب اتباع الهوى » ، حديث 1 .