خرق همهء حجب را مقدّمه است ، بلكه مفتاح مفاتيح غيب و شهادت و باب الابواب عروج به كمال روحانيّت خرق اين حجاب است . تا انسان را نظر به خويشتن و كمال و جمال متوهّم خود است ، از جمال مطلق و كمال صرف محجوب و مهجور است ، و اوّل شرط سلوك إلى اللّه خروج از اين منزل است ، بلكه ميزان در رياضت حق و باطل همين است . پس هر سالك كه با قدم انانيّت و خودبينى و در حجاب انّيّت و خود خواهى طىّ منزل سلوك كند ، رياضتش باطل و سلوكش إلى اللّه نيست ، بلكه إلى النفس است : « مادر بتها بت نفس شما است » . « 14 » قال تعالى :
وَ مَنْ يَخْرُجْ مِنْ بَيْتِهِ مُهاجِراً الىَ اللَّه وَ رَسُولِهِ ثُمَّ يُدْرِكْهُ الْمَوْتُ فَقَدْ وَقَعَ أَجْرُهُ عَلى اللَّه
. « 15 » هجرت صورى و صورت هجرت عبارت است از هجرت به تن از منزل صورى به سوى كعبه يا مشاهد اولياء ( ع ) ، و هجرت معنوى خروج از بيت نفس و منزل دنيا است إلى اللّه و رسوله ، و هجرت به سوى رسول و ولىّ نيز هجرت إلى اللّه است . و ما دام كه نفس را تعلّقى به خويش و توجّهى به انّيّت است مسافر نشده ، و تا بقاياى انانيّت در نظر سالك است و جدران شهر خودى و اذان اعلام خود خواهى مختفى نشده ، در حكم حاضر است نه مسافر و مهاجر .
و در مصباح الشّريعة است : قال الصّادق عليه السّلام : العبوديّة جوهرة كنهها الرّبوبيّة ، فما فقد من العبوديّة وجد في الرّبوبيّة ، و ما خفى من الرّبوبيّة أصيب في العبوديّة . « 16 » كسى كه با قدم عبوديّت سير كند و داغ ذلّت بندگى را در ناصيهء خود
هامش
( 14 )« مادر بتها بت نفس شماست * زانكه آن بت مار و اين بت اژدهاست ». - مولوى
( 15 ) - « كسى كه از خانهاش بيرون شود در حالى كه هجرتكننده به سوى خدا و رسول اوست ، آنگاه مرگ او را دريابد ، پاداش او بر خدا واقع ( و لازم ) شده . » ( نساء - 100 ) .
( 16 ) - « بندگى گوهرى است كه باطن آن ربوبيت است ، پس ، هر چه از بندگى به دست نيامده باشد ، در ربوبيت يافته مىشود . و هر چه از ربوبيت پوشيده و پنهان باشد ، در بندگى حاصل مىگردد . » مصباح الشّريعة ، « في حقيقة العبودية » ، باب 100 .