سؤال 1392 - بعضى از متمكّنين كه حجّ واجب خود را بجا آوردهاند ، معتقدند هزينهء حجهاى مكرّر استحبابى صرف كارهاى خير گردد ، و بعضى اصرار به انجام حجهاى استحبابى دارند . كدام بهتر است ؟
جواب : هر كدام در جاى خود خوب است .
سؤال 1393 - منظور از مشقّت يا عُسر و حرج ، كه در بعضى ازمسائل به آن اشاره كردهايد چيست ؟ آيا مشقّت و عُسر و حرج شخصى ملاك است ، يا نوعى ؟
جواب : منظور از عُسر و حرج شخصى است .
سؤال 1394 - آيا قصد باطل كردن عمره يا حجّ ، يا قسمتى از مناسك آن ( بدون آن كه هنگامِ قصدِ ابطال عمل را ادامه دهد ) موجب بطلان آن مىگردد ؟
جواب : قصد ابطال موجب بطلان نمىگردد .
سؤال 1395 - خدمهء كاروانها كه نمىتوانند با لباس احرام خدمت كنند ، و قصد دارند بدون احرام در عرفات و منى باشند ، براى ورود به مكّه چه كنند ؟
جواب : مىتوانند براى ورود به مكّه عمرهء مفرده انجام دهند ، و براى حج محرم نشوند ، ولى كسانى كه مستطيع هستند نبايد اين كار را قبول كنند ، و بايد عمره و حجّ تمتّع را بجا آورند ، و در هر صورت ، اگر در حال احرام لباس دوختهء معمولى بپوشند ، حجّ آنها صحيح است ؛ ولى بايد كفّاره بدهند .
سؤال 1396 - غسل احرام ، زيارت و مانند آن ، تا چه زمانى اعتبار دارد ؟ و با چه چيزهايى باطل مىشود ؟
جواب : تا يك روز معتبر است ؛ و اگر حدث اصغر از او سر زند ، به
مناسك جامع حج ( فارسى ) — صفحة 394
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٣٩٤