باشد ، امّا در طواف مستحب شرط نيست ؛ هر چند افضل آن است كه طهارت داشته باشد ، بنابراين اگر جنب يا حائض ، يا نفساء بوده و فراموش كرده ، و با همان حال طواف نموده ، طواف مستحب او صحيح است ، امّا در صورت علم و آگاهى ، چون بودن جنب در مسجد الحرام حرام است ، طواف او صحيح نمىباشد ، ولى طواف مستحب بدون وضو اشكالى ندارد .
مسألهء 583 - همان گونه كه در بالا آمد طهارت از حدث در طواف واجب شرط است ؛ چه طواف عمره باشد ، يا طواف حج ، يا طواف نساء . حتّى در عمره و حجّ مستحب - كه پس از احرام بستن واجب است آن را تمام كند - طهارت از حدث شرط است .
مسألهء 584 - هرگاه شخصى كه وضو نداشته ، يا از جنابت ، يا حيض ، يا نفاس ، پاك نبوده طواف واجب كند ، طوافش باطل است ؛ خواه از روى عمد باشد ، يا بر اثر غفلت و نسيان ، يا ندانستن مسأله .
مسألهء 585 - هرگاه محرم دسترسى به آب پيدا نكند ، يا از استعمال آب معذور باشد ، و نتواند صبر كند تا عذرش بر طرف شود ، واجب است به جاى آن تيمّم كند ؛ خواه تيمّم بدل از غسل باشد ، يا بدل از وضو ؛ سپس طواف را بجا آورد .
مسألهء 586 - اگر محرم تيمّم بدل از غسل كرد ، و سپس يكى از مبطلات وضو را انجام داد ، لازم نيست تيمّم بدل از غسل را تكرار كند ؛ بلكه تيمّم بدل از وضو مىكند ، و تا زمانى كه يكى از موجبات غسل حاصل نشده ، و عذرش باقى است ، همان تيمّم بدل از غسل اوّل كافى است .
مسألهء 587 - اگر اميد دارد كه عذرش مرتفع گردد ، احتياط واجب آن است كه تا آخرين فرصت صبر كند ؛ اگر عذر بر طرف نشد تيمّم كند .
مسألهء 588 - اگر با طهارت بوده و شك كند كه حدثى از او سر زده ، بنا را
مناسك جامع حج ( فارسى ) — صفحة 173
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص١٧٣