كه احكام خاصّى دارد ، به طورى كه اگر در بيرون معركه باشد بعضى از آن احكام را ندارد ولو شهيد است .
ولى معناى ديگرى هم دارد كه مطابق آن ، مفهوم وسيعى پيدا مىكند ؛ يعنى هر كسى كه در راه انجام وظيفهء الهى بميرد ، شهيد است ، به عنوان مثال : «
مَنْ قُتِلَ دُونَ مَالِهِ فَهُوَ شَهِيدٌ
؛ كسى كه در دفاع از اموالش كشته شود شهيد است » « 1 » و «
مَنْ مَاتَ مِنْكُمْ عَلَى فِرَاشِهِ وَ هُوَ عَلَى
مَعْرِفَةِ حقٍّ مِنْ رَبِّهِ وَ حَقِّ رَسُولِهِ وَ أهْلِ بَيْتِهِ مَاتَ شَهِيداً ؛
هر كسى از شما در راه دفاع از ناموس خود كشته شود ، در حالى كه حقّ پروردگار ، رسول خدا و اهل بيت عليهم السلام را بشناسد ، شهيد از دنيا رفته است » « 2 » و «
مَنْ مَاتَ عَلَى حُبِّ آلِ مُحَمَّدٍ صلى الله عليه و آله مَاتَ شَهِيداً
؛ كسى كه بر دوستى آلپيامبر صلى الله عليه و آله از دنيا برود شهيد است » « 3 » چون در راه وظيفه يعنى حبّ توأم با عمل مرده است ، پس معناى شهادت وسيع و گسترده شده ، بنابراين شهادت مفهوم جامعى دارد .
مطابق اين بيان ، حضرت على عليه السلام مىفرمايد كسى كه در راه خدا شهيد و به خون خود آغشته مىشود ، از كسى كه قادر بر گناه است ولى به خاطر خدا از آن چشم مىپوشد بالاتر نيست ، بنابراين هر روز انسان مىتواند ثواب شهيد را داشته باشد .
هامش
( 1 ) وسائل الشيعه ، ج 11 ، ص 35 .
( 2 ) وسائل الشيعه ، ج 11 ، ص 40 .
( 3 ) بحار الأنوار ، ج 23 ، ص 233 .