منحرف شد . تكبّر ، خودبزرگبينى ، حسد ، پيروى از هواى نفس ، جاه و جلال طلبيدن ، سبب شد تا سقوط كند و هواى نفس عامل اصلى است كه اگر نباشد نفوذ شيطان هم نيست . « أَبَى وَ اسْتَكْبَرَ وَ كَانَ مِنَ الكَافِرِينَ ؛ سر باز زد و تكبّر ورزيد و ( به خاطر تكبّر و نافرمانيش ) از كافران شد » « 1 » و خداوند او را از آن مقام خلع كرد .
اشكال : ملائكه معصوم و همه تحت فرمان خداوند هستند ، اگر شيطان جزءِ ملائكه بوده چرا از فرمان الهى تمرّد و سرپيچى كرد ؟
جواب : شيطان از ملائكه نبود بلكه از جنّيان بود .
2 - ما براى سعادت آفريده شدهايم « وَ مَا خَلَقْتُ الجِنَّ وَ الإِنْسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونَ ؛ من جنّ و انس را نيافريدم جز براى اين كه عبادتم كنند ( و از اين راه تكامل يابند و به من نزديك شوند ) » « 2 » پس موجود مزاحم ( شيطان ) براى چيست ، آن هم چيزى كه ديده نمىشود و قابل دفاع و پيشگيرى نيست ، كه با هدف آفرينش سازگار نيست ؟
جواب : قرآن مىفرمايد شيطان بىاختيار در شما نفوذ نمىكند ، دروازهء قلب شما به روى او بسته است و شما دروازه را باز مىكنيد ؛ در واقع هيچ موجود خبيثى راهى به كشور تن و روح انسان ندارد « إِنَّمَا سُلْطَانُهُ عَلَى الَّذِينَ يَتَوَلَّوْنَهُ وَالَّذِينَ هُمْ بِهِ مُشْرِكُونَ ؛ تسلّط او تنها بر كسانى است كه او را به سرپرستى خود برگزيدهاند و آنها كه نسبت به او
هامش
( 1 ) سورهء بقره ، آيهء 34 .
( 2 ) سورهء ذاريات ، آيهء 56 .