بدترين دردها تملّق است » .
بايد مردم آزاد باشند و بتوانند انتقاد كنند ولى انتقاد بايد همان گونه كه امام در اين روايت فرمود خالص و براى سازندگى باشد . انتقاد غير از عيب جويى است ، چون عيب جويى آثار منفى دارد و مغرضانه است ولى انتقاد ، دوستانه و از روى محبّت است ، به همين جهت آثار آن سازنده است .
در بعضى از ادارات صندوقهايى براى انتقادات و پيشنهادات نصب مىشود كه اگر مردم بدانند انتقاد و پيشنهاد آنها اثر دارد ، انتقاد وپيشنهاد مىكنند و بسيارى از مشكلات حل مىشود ، البتّه عدّهاى عادت دارند كه فقط ضعفها را ببينند ، در حالى كه بايد نقاط قوّت را هم ديد .
داستان حضرت مسيح عليه السلام در اين زمينه بسيار آموزنده است . وقتى ايشان با جمعى از ياران از كنار لاشهء حيوانى گذشتند ، هر كس عيب آن را گفت ، ولى حضرت فرمود چه دندانهاى سفيدى دارد ، در حالى كه همه نقاط ضعف را ديدند او به ياران خود آموخت كه بايد نقاط قوّت را هم ديد .
تجربه نشان داده است كه اگر خواستيم كسى را اصلاح كنيم بايد ابتدا محاسن او را بگوييم و بعد عيبش را گوشزد كنيم . اين نصيحت اثر مىكند چون مىفهمد كه اين شخص خيرخواه و منصف است و قصد نصيحت خالص دارد .
پايان
مشكات هدايت ( فارسى ) — صفحة 230
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٢٣٠