مىداند و يا شخصى است بخيل ولى خود را عاقبت بين و آينده نگر مىداند .
انسان بايد اين ضعفها را جبران كند و بايد آينهاى داشته باشد تا بتواند خويش را اصلاح كند . بهترين آينه ، دوست ناصح و خالص است كه حقيقت را دگرگون نمىكند و ايراد انسان را بازگو مىكند و گاهى بقدرى مىگويد كه اشك انسان جارى مىشود ؛ روايت مىفرمايد چنين دوستان را براى خود نگه دار .
گاهى هم دوست واقعيّت را دگرگون نشان مىدهد و تو را مىخنداند و در حالى كه تو گرفتار بيمارى اخلاقى هستى آن را به تو نمىگويد .
در اينجا يك مسئلهء مهمّ اجتماعى وجود دارد و آن اين كه در جامعه مردم بايد عيوب حاكمانشان را بگويند . هميشه اين گونه بوده كه اطراف قدرتها را انسانهايى متملّق احاطه مىكنند و اين متملّقان عيوب را محاسن نشان مىدهند ، و وقتى متوجّه مىشوند كه كار از كار گذشته و افكار عمومى از آنها برگشته است . بايد اين افراد را كنار زد و مواظب آنها بود . حضرت على عليه السلام مىفرمايد :
« وَ إنَّمَا يُحِبُّكَ مِنْ لَايَتَمَلَّقُكَ « 1 »
؛ فقط دوست تو كسى است كه تملّق نمىگويد » و در روايت ديگرى مىفرمايد : «
أدْوَا الدَّاءِ الصَّلَفُ « 2 » ؛
هامش
( 1 ) ميزان الحكمه ، ح 3700 .
( 2 ) همان مدرك .