بين خود و ديگران عدالت داشته باشد و اگر ديگران را نهى از منكر مىكند ، اوّل خود را نهى از منكر كند . اين خصلت هم به عنوان شرط واجب است نه شرط وجوب . بالاتر از اين تعابير ، تعبيرى است كه على عليه السلام فرمود :
« إنّى وَاللَّهِ لَاأحُثُّكُمْ عَلى طَاعَةِ اللَّهِ إلَّاوَ أسْبَقُكُمْ إلَيْهَا وَ لَاأنْهَاكُمْ مِنْ مَعْصِيَةِ اللَّه إلَّاأنْتَهِي قَبْلَكُمْ عَنْهَا ؛ « 1 »
اگر من شما را به چيزى امر مىكنم ، قبل از شما خودم انجام مىدهمو اگر از چيزى نهى مىكنم ، اوّل خود آن را ترك مىكنم » .
3 - مدارا :
« رفيق » از مادهء رفق به معنى مدارا است . بسيارند كسانى كه با خشونت ، بىادبى ، اهانت ، تهمت و . . . امر به معروف و نهى از منكر كرده و افراد را به لجبازى وادار مىكنند ، در حالى كه اگر با ادب ، برخورد نيكو و بدون تحقير و توهين باشد ، همه آن را مىپذيرند .
در امر به معروف و نهى از منكر بايد اين سه اصل را مطابق كلام امام صادق عليه السلام مدّ نظر قرار دهيم . متأسّفانه در زمان ما اين دو فرضيّه كمرنگ شده كه عواملى دارد و مهمترين آن نفوذ فرهنگ مادّى غرب است ، چرا كه آنها معتقدند اگر مزاحم ديگرى نباشى در انجام هر كارى آزاد هستى ، مثل آزادى جنسى ، فحشا ، قمار ، شرب مسكر و . . . به طورى كه
هامش
( 1 ) عيون الحكم و المواعظ ، ص 169 .