7 : تفسير به رأى
امام صادق عليه السلام مىفرمايند :
« مَنْ فَسَّرَ القُرآنَ بِرأيِهِ فَأصابَ لم يُوْجَرْ ، وَانْ أخْطَأَ كانَ إثْمُهُ عَلَيْهِ
؛ كسى كه قرآن را به رأى خود تفسير كند و تفسيرش درست باشد مأجور نيست و اگر نادرست باشد گناهش به گردن اوست » . « 1 »
قرآن مهمترين سند اسلام و مهمترين وسيله رابطهء ما با خداست . در اسلام چيزى با اهميّتتر از قرآن نداريم ، قرآن كلام خداست و همان طورى كه ذات خداوند نامتناهى است كلام خدا هم نامتناهى است . درياى بيكرانى است كه عمق آن حدى ندارد و هر چه در آن انديشه كنيم به انتها نخواهيم رسيد . بنابراين هر كدام از ما به اندازهء پيمانهء وجودى و فهممان از آن بهره مىبريم .
حديث مىفرمايد : كسى كه با رأيش قرآن را تفسير كند هر چند به حقيقت پى ببرد ولى اجر و ثوابى نخواهد داشت و اگر خطا كند گناه آن به گردن خودش است . منظور از تفسير به رأى چيست ؟ تفسير به رأى يعنى اين كه انسان براى پيشداورى خود از قرآن شاهدى بياورد ، مثلًا در مورد مسألهاى تحقيق مىكند و براى اينكه نظر خاص خودش را اعمال كند در قرآن جستجو مىكند و براى
هامش
( 1 ) . بحارالانوار ، ج 92 ، ص 110