دوم : و كار شايستهاى انجام دهم كه از آن خشنود باشى . « وَأَنْ أَعْمَلَ صَالِحاً تَرْضَاهُ » .
سوم : و فرزندان مرا صالح گردان « وَاصْلِحْ لى فى ذُرِّيَّتى » . « 1 »
امّا رواياتى كه دربارهء استفاده از فرصت و عمر از ائمه و پيامبر اكرم عليهم السلام صادر شده فراوان است كه نمونه هايى از آن را بيان مىكنيم :
رسول خدا صلى الله عليه و آله مىفرمايند :
« كُنْ عَلى عُمرِكَ اشُحَّ مِنكَ عَلى دِرْهَمِكَ وَدينارِكَ
؛ در مورد عمرت بخيلتر از پول و ثروت خود باش » . « 2 »
و همچنين فرموده است :
« اغْتَنِم خَمساً قَبْلَ خمسٍ : حَياتَكَ قَبلَ مَوْتِكَ ، وصِحَّتَكَ قبلَ سُقمكَ ، وَفَراغَكَ قبلَ شُغلِكَ ، وشَبابَكَ قبلَ هَرَمِك ، وغِنائِكَ قبلَ فَقْرِكَ
؛ پنج چيز را قبل از پنج چيز غنيمت شمار : زندگى را قبل از مرگ ، سلامتى را قبل از بيمارى ، فراغت را قبل از اشتغال به كار ، جوانى را قبل از پيرى ، و بىنيازى را قبل از تهيدستى » . « 3 »
امام على عليه السلام فرمودهاند : از امروزت براى فردايت توشه بگير ، و گذشت وقت را غنيمت شمار ، و از فرصت امكانات استفاده كن . « 4 »
و همچنين فرموده است :
« انَّ اوْقاتُكَ اجْزاءُ عُمرِكَ ، فَلا تَنْفِذْ لَكَ وَقْتاً الَّا فيما يُنْجيكَ
؛ همانا وقتهاى تو ، جزء جزءِ عمر توست ، بنابراين بكوش كه وقتى از تو جز در مواردى كه موجب نجاتت شود ، تلف نگردد » . « 5 »
دربارهء فرصت و عمر دو مطلب باقى ماند يكى عوامل معنوى طول عمر و كوتاهى آن ؛ دوم نمونه هايى از زندگى پيشوايان ما كه از عمرشان كمال
هامش
( 1 ) . سورهء احقاف ، آيهء 15
( 2 ) . بحارالانوار ، ج 77 ، ص 76
( 3 ) . كنز العمال ، ح 43490
( 4 ) . غرر الحكم ، ج 1 ، ص 394
( 5 ) . همان مدرك ، ص 253