خدا مقدّم مىدارند در ذيل اين آيه حديثى از رسول اكرم صلى الله عليه و آله آمده است كه مىفرمايد : «
إنّ أخْوَفَ ما أخافُ عَلَيكُمُ الشِّرْكُ الْأصْغَرُ ، قالوا : وَمَا الشِّرْكُ الْأصْغَرُ يا رَسُولَ اللَّهِ ؟ قال : الرِّياءُ يقول اللَّهُ تَعالى يَوْمَ الْقِيامَةِ إذا جاءَ النّاسُ بأعمالِهِم : اذهَبُوا إلَى الَّذِينَ كُنْتُمْ تُراؤونَ فى الدُّنْيا ، فَانْظُروا هَلْ تَجِدُونَ عِنْدَهُم مِنْ جَزاءٍ ؟
؛ خطرناكترين چيزى كه از آن براى شما مىترسم ، شرك اصغر است . اصحاب گفتند : شرك اصغر چيست ؟ فرمود : رياكارى ، روز قيامت هنگامى كه مردم با اعمال خود در پيشگاه خدا حاضر مىشوند ، پروردگار به آنها كه در دنيا ريا كردند مىفرمايد : به سراغ كسانى كه به خاطر آنها ريا كرديد برويد ، ببينيد پاداشى نزد آنها مىيابيد ؟ » . « 1 »
شخصى كه رزق خود را از طريق نامشروع مىطلبد ، شرك خفى دارد ؛ يعنى خدا را عادل نمىداند كه از طريق حلال به او روزى بدهد .
مهم اين است كه قلب از اين شركها پاك بشود تا نور توحيد در آن بتابد ؛ براى انجام هر كارى بايد ببينيم كه خدا در اين مسأله چه مىپسندد ، نه اينكه ديگران چه مىپسندند ، چرا كه اگر خشنودى خدا را در نظر بگيريم ، خشنودى خلق خدا در سايهء آن بدست مىآيد .
در بعضى از روايات كه در تفسير آيهء 106 سورهء يوسف آمده است ، مىخوانيم :
« منظور شرك در نعمت است به اين معنا كه موهبتى از خداوند به انسان برسد و بگويد اين موهبت از ناحيهء فلان كس به من رسيده و اگر او نبود من ميمردم و يا زندگانيم بر باد مىرفت و بيچاره مىشدم » . « 2 »
چنين شخصى غير خدا را شريك در بخشيدن روزى و مواهب شمرده است .
ارزش هر عملى بستگى به نيت وانگيزهء آن دارد ، و به تعبير ديگر از ديدگاه اسلام ، اساس هر عملى را « نيّت » تشكيل مىدهد ، آن هم نيّت خالص . در حديث معروفى
هامش
( 1 ) تفسير نمونه ، ج 10 ، ص 91 .
( 2 ) تفسير نورالثقلين ، ج 2 ، ص 475 ؛ اصول كافى ، ج 2 ، ص 292 .