10 - نكاح موقّت بر فرض اين كه مباح باشد - كه هست - آيا مستحبّ هم هست يا مكروه يا به اختلاف اشخاص مختلف است ؟
11 - جواب از اشكالاتى كه مخالفين بر اثر عدم آگاهى و يا بر اثر آگاهى و تعصّب نسبت به اين حكم اسلامى داشتهاند .
2 تعريف نكاح موقّت . . . . . 23 / 6 / 82
تعريف نكاح موقّت :
نكاح المتعة هو نكاح مشتمل على جميع اركان النكاح الدائم و آثارها و إنّما يفترق عن الدائم بذكر المدّة و بعض الاحكام كعدم النفقة و التوارث و ما اشبه ذلك .
ازدواج موقّت نكاحى است كه همهء اركان عقد دائم و آثار آن را داراست و فرق آن با عقد دائم در ذكر مدّت و بعضى از احكام مانند عدم نفقه و ارث و مانند آن مىباشد .
عدم آگاهى از تعريف صحيح نكاح موقّت موجب اشكالاتى شده است . گاهى توهّم شده كه متعه چيزى غير از نكاح است در حالى كه شكّى نداريم كه نكاح موقّت و متعه قسمى از نكاح است يعنى نكاح بر دو قسم است : دائم و موقّت ، و به همين دليل در اكثر احكام با نكاح دائم يكسان است و تنها در بعضى از احكام با آن تفاوت دارد .
جهات مشترك :
جنبههاى مشترك بين نكاح موقّت و دائم در پنج قسمت خلاصه مىشود :
1 - محرّمات نكاح :
فرقى در محرّمات نكاح بين نكاح دائم و موقّت نيست نه محرّمات نسبى و نه محرّمات سببى و نه محرّمات رضاعى و تمام نساء محرّمات و محلّلات در نكاح متعه هم هست .
2 - شرايط نكاح :
اين نوع از نكاح صيغه لازم دارد و بايد جامع شرايط و با لفظ صريح « انكحت » و « زوّجت » و « متّعت » باشد و تعيين زوجين و مهر لازم است و اختيار و بلوغ در آن شرط شده است كه در نكاح دائم هم تمام اين شرايط وجود دارد .
3 - اذن ولى :
به عقيدهء بسيارى اذن ولى در عقد باكره لازم است و از اين جهت فرقى بين نكاح دائم و موقّت نيست .
4 - احكام ولد :
تمام احكام ولد نكاح دائم در ولد عقد موقّت هم هست از جهت محرميّت ، ارث ، نفقه ، حضانت ، ولايت .
5 - عدّه :
همان گونه كه در عقد دائم عدّه واجب است در عقد موقّت هم واجب مىباشد البتّه عدّهء عقد موقّت كوتاهتر و دو حيض كامل است ، ولى در عقد دائم دو حيض كامل و يك لحظه از حيض سوّم است و در من لا تحيض در عقد دائم سه ماه و در عقد موقّت 45 روز است .
جهات افتراق :
عمدهء جهات افتراق عقد موقّت و عقد دائم سه چيز است :
1 - ذكر مدّت :
در عقد دائم مدّتى نيست ، ولى در عقد متعه ذكر مدّت لازم است و از مسائل قابل توجّه اين است كه بسيارى از فقها فتوا دادهاند كه اگر ذكر مدّت نشود به عقد دائم تبديل مىشود ( البتّه ما در اينجا اشكال داريم ) و از اينجا معلوم مىشود كه هر دو داراى يك ماهيّت است .
2 - نفقه ، ارث و حقّ القَسْم :
نفقه ، ارث ، حقّ القَسْم ( تقسيم شبها در ميان زنان ) در عقد موقّت وجود ندارد ولى در همين جا بعضى گفتهاند كه اگر شرط كند لازم مىشود ( البتّه ما قبول نداريم ) اينها نشان مىدهد كه اين دو عقد يك ماهيّت هستند و اگر قسيم نكاح بود نبايد رابطهء آنها تنگاتنگ باشد .
3 - خروج از بيت :
مشهور در عقد دائم گفتهاند كه خروج از بيت و سفر بدون اجازهء زوج جايز نيست ولى در عقد موقّت چنين نيست ، امّا كارى كه منافى حقّ زوجيّت است انجام ندهد .
از اين بيان معلوم مىشود كه اشكالات سخيف و بىپايهاى را كه افراد بىاطّلاع بر عقد متعه وارد كردهاند وارد نيست ، مثلًا عقد متعه را شبيه زنا دانستهاند در حالى كه صيغه دارد و تمام شرايط صيغه در آن معتبر است و حتّى معاطات در آن جايز نيست ؛ و يا اين كه گفتهاند كه يك زن در آن واحد متعهء چند نفر واقع مىشود ، در حالى كه چنين نيست ، چون اگر دخول حاصل شود عدّه دارد و نمىتواند با چند نفر ، شوهر كند ، پس اين حرفها بىاساس است .