10 ادامهء مسأله 1 . . . . . 7 / 7 / 78
تحليل مسئلهء اولى :
اين مسألهاى است كه خيلىها در زمان ما به آن دقّت نمىكنند و فقط ظواهر و امور دنيوى را در نظر مىگيرند كه مشكلات بيشمارى را به دنبال دارد .
بايد ديد ازدواج براى چه هدفى است و بعد مطابق آن اهداف ، صفات را اختيار كنيم ( الصفات تتبع الأهداف و الأغراض ) .
هدف از نكاح مطابق روايات :
مرحلهء اوّل : بقاء نسل صالح
بايد افرادى را انتخاب كرد كه از طريق وراثت داراى صلاحيّت باشند بدون شك پدر و مادر صالح ، غالباً فرزندان صالح بوجود مىآورند و عامل وراثت همان گونه كه در بيمارى جسمى وجود دارد ، در بيماريهاى روحى هم موجود است .
إن قلت : اگر عامل وراثت را مؤثر بدانيم در اين صورت مكتب جبر به رسميّت شناخته شده است .
قلنا : عامل وراثت مانند عامل تربيت و محيط ، مقتضى است ، نه علّت تامّه يعنى زمينههائى براى اين فرزند وجود دارد و آنچه نقش اصلى را ايفا مىكند ، ارادهء انسان است مثلًا دو نفر را فرض كنيد كه يكى همسايهء ديوار به ديوار مسجد است و ديگرى فاصلهء زيادترى تا مسجد دارد ، هر دو زمينه براى شركت در مسجد را دارند ولى آنكه نزديكتر است زمينه برايش مساعدتر است در حالى كه هيچ كدام مجبور نيستند و آنكه دور تر است ثواب بيشترى مىبرد ، در ما نحن فيه شخصى كه زمينههاى بد در وجودش هست اگر انسان خوبى شود اجر بيشترى مىبرد . نظير اين بحث در عاملِ محيط هم هست ، كه تأثير عامل محيط هم علّت تامّه نيست بلكه مقتضى است و نقش نهائى براى اراده انسان است .
مرحلهء دوّم : انتخاب شريك
شريك چه صفاتى بايد داشته باشد ؟
شريك زندگى مثل شريك هر كارى بايد امين ، پاك و باتقوا باشد .
مرحلهء سوّم : انتخاب زينت
همسر زينت انسان است ، در احاديث آمده بود كه همسر تو چون قلّادهاى است به گردن تو ( يعنى زينت توست ) ، قرآن تعبير زيبائى دارد
« هُنَّ لِباسٌ لَكُمْ وَ أَنْتُمْ لِباسٌ لَهُنَّ »
« 1 » لباس اوّلًا ، زينت است و ثانياً ، انسان را از سرما ، گرما و آفات حفظ مىكند . اگر انسان مىخواهد كسى را انتخاب كند كه مدافع و زينت او باشد چه صفاتى را بايد در نظر بگيرد ؟ هدف ، انسان را به سوى صفات مورد نظر راهنمائى مىكند .
و من العجب بعضى در انتخاب يك پيراهن كه يك سال بيشتر آن را نمىپوشند چنان سختگير هستند ، ولى در انتخاب همسر كه تا آخر عمر با آن زندگى مىكنند آنچنان دقت و سختگيرى نمىكنند . بزرگترين اشتباه يك جوان انتخاب همسر بدون مشورت است .
11 م 2 ( عدم اقتصار النظر على المال و الجمال ) . . . . . 10 / 7 / 78
[ مسألة 2 : لينبغي أن لا يكون النّظر فى اختيار المرأة مقصوراً على الجمال و المال ]
مسألة 2 : لينبغي أن لا يكون النّظر فى اختيار المرأة مقصوراً على الجمال و المال « 2 » ؛
فعن النّبى صلى الله عليه و آله « من تزوّج امرأة لا يتزوّجها إلّا لجمالها لم يَرَ فيها ما يُحبّ و من تزوّجها لمالها لا يتزوّجها إلّا له
( هدف فقط مال است )
وكّله اللّه إليه
( خدا او را به خودش وامىگذارد )
فعليكم بذات الدّين » « 3 » بل يختار من كانت واجدة لصفات شريفة صالحة ، قد وردت فى مدحها الأخبار فاقدة لصفاتٍ ذميمة قد نطقت بذمّها الآثار
( روايات )
، و اجمع خبر فى هذا الباب ما عن النّبي صلى الله عليه و آله انّه قال : « خير نساءكم الولود
( با مراجعه به بستگانش معلوم مىشود كه عقيم است يا نه و اولويّت با ولود است نه اينكه واجب باشد ) ،
الودود
( با محبّت ) ،
العفيفة ، العزيزةُ في أهلها
( در خانوادهاش داراى شخصيت باشد ) ،
الذليلة مع بعلها
( در مقابل شوهر خويش متواضع باشد ) ،
المتبرّجة مع زوجها
( زينتش براى شوهرش باشد ) ،
الحصان على غيره
( و در مقابل ديگران خود را حفظ كند ) ،
الّتى تسمع قوله و تطيع امره « 4 » - إلى أن قال - أ لا أخبركم بشرار نسائكم ؟ الذليلة فى أهلها ، العزيزة مع بعلها ، العقيم الحقود الّتي لا تتورّع من قبيح ، المتبرّجة إذا غاب عنها بعلها الحصان معه إذا حضر ، لا تسمع قوله ، و لا تطيع أمره ، و إذا خلا بها بعلها تمنعت منه كما تمنع الصعبة عن ركوبها ، لا تقبل منه عذراً و لا تقيل
( تغفر )
له
هامش
( 1 ) آيهء 187 ، سورهء بقره .
( 2 ) ح 4 ، باب 14 از ابواب مقدّمات نكاح .
( 3 ) ح 4 ، باب 14 از ابواب مقدّمات نكاح .
( 4 ) ح 2 ، باب 6 از ابواب مقدّمات نكاح .