بر اساس گزارشها ، سقوط وحشتناكى در انتظار نرخ رشد اقتصادى در آمريكاست ، به طورى كه در پايان سال 2008 نرخ رشد به 5 / 5 درصد و در پايان سال آينده ميلادى ( 2009 ) به 1 درصد كاهش خواهد يافت » . « 1 »
كارشناسان اقتصادى آمريكا ، بحران بازارهاى مالى اين كشور را نوعى شكست براى نظام سرمايهدارى تلقى كردند و گفتند ، اين بحران مسير نظام سرمايهدارى آمريكايى را تغيير خواهد داد . « 2 »
مسئوليت انديشمندان اسلامى :
انديشمندان و زمامداران كشورهاى اسلامى پس از مشاهدهء تجربهء كشورهاى سرمايهدارى « 3 » و راه خطايى كه آنها پيمودهاند ، گردابهايى كه در آن گرفتارند و بنبستهايى كه با آن مواجهند ، موظفند دعوت حياتبخش خدا و رسولش را پاسخ دهند :
« يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اسْتَجِيبُوا للَّهِ وَلِلرَّسُولِ إِذَا دَعَاكُمْ لِمَا يُحْيِيكُمْ » « 4 » و با درستكارى « حيات طيّبه » الهى را براى خويش و جامعهء خود به ارمغان آورند . « 5 »
« حيات طيّبه » نه در پيروى از اقتصاد سرمايهدارى است و نه التقاط و اختلاط نظام سرمايهدارى و نظام اقتصادى اسلام است ، بلكه گوش جان سپردن به دعوت حياتبخش خدا و رسول است . نظام اقتصاد اسلامى اگر به درستى تبيين ، ساماندهى و اجرا شود و بر اساس نيازهاى امروز ارائه گردد ، به يقين فلاح و رستگارى و حيات طيبه را براى جوامع اسلامى به ارمغان خواهد آورد ، زيرا شاخصهء مهم اقتصاد اسلامى توجه به معنويت ، اخلاق و عدالت است . ثروت را نه براى جمع ثروت و خوشگذرانى ؛ و توانمندى را نه براى مباهات و مفاخره ، بلكه آن دو را وسيلهاى جهت خدمت به همنوعان ، وابزارى براى ترقى معنوى و در يك كلام در خدمت آخرت مىخواهد : « وَابْتَغِ فِيمَا آتَاكَ اللَّهُ الدَّارَ الْآخِرَةَ » . « 6 »
لذّت حقيقى و ماندگار را لذّات معنوى و اخروى مىداند « 7 » و از اين رو همه ابزارهاى دنيوى و ثروت و قدرت را در آن مسير به كار مىگيرد طبيعى است كه با اين انديشه و تفكر ، هرگز از خطّ اخلاق و عدالت خارج نمىشود و كسب ثروت را به هر قيمتى نمىطلبد .
انسانهاى چنين جامعهاى - در صورت عمل به اين بينشها و انديشهها - از ربا ، تقلّب ، دروغ ، حرص و آز ، اسرافزدگى ، كسب ثروت به قيمت بيچارگى مردم ، مفاخره و خوشگذرانى به بهاى تحقير ديگران ، رسيدگى به خويش و غفلت از
هامش
( 1 ) . خبرگزارى فارس 20 / 7 / 87 (www . farsnews . com) .
( 2 ) . همان ، 12 / 9 / 87 . در اين گزارش به طور مشروح مطالبى پيرامون همين بحث از اقتصاددانان آمريكايى نقل شده است .
( 3 ) . از سوسياليسم سخن نگفتهايم ، زيرا با فروپاشى كشورهاىبلوك سوسياليسم ، دكترين آنها نه فقط در تئورى ، بلكه در عمل نيز شكست خورد و امروز كمتر جاذبهاى براى اين نوع تفكر در جهان وجود دارد .
( 4 ) . انفال ، آيهء 24 .
( 5 ) . « مَنْ عَمِلَ صَالِحاً مِّنْ ذَكَرٍ أَوْ أُنثَى وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَلَنُحْيِيَنَّهُ حَيَاةً طَيِّبَةً » . ( نحل ، آيهء 97 )
( 6 ) . قصص ، آيهء 77 .
( 7 ) . « وَالْآخِرَةُ خَيْرٌ وَأَبْقَى » . ( أعلى ، آيهء 17 )