تخطي إلى المحتوى الرئيسي

پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 657

مساهمون:

ص٦٥٧
است ، سپس اين واژه در مورد مشكلات طاقت‌فرسا كه انسان را شديداً تحت فشار قرار مىدهد اطلاق شده است و « عضوض » صيغهء مبالغه از اين ماده است و معنى آن در كلام امام عليه السلام زمانى است كه بسيار مردم را تحت فشار قرار مىدهند . « تنهد » از مادهء « نهد » ( بر وزن مهد ) به معنى برآمدن چيزى است و در كلام امام عليه السلام به معنى حاكميت اشرار است . امام عليه السلام دربارهء مشكلات و مصائب آن زمان به چهار نكتهء اساسى اشاره مىكند : نخست بخل و امساك ثروتمندان را مطرح مىكند . آن‌ها چنان دربارهء اموالشان سختگير مىشوند كه گويا با دندان گرفته و فشار مىدهند . آنگاه مىفرمايد : اين بر خلاف دستور اسلام است . خداوند در آيات متعددى از قرآن با صراحت دستور به احسان و نيكى داده ، ازجمله در سورهء بقره ، آيهء 237 به اين معنى اشاره فرموده كه هرگز مسلمانان نبايد احسان و بخشش را فراموش كنند گرچه گاهى در مورد مهريهء زنان مطلقه مىباشد ولى حكمى كه در پايان آن آمده عام است و مخاطب آن ، همهء مسلمانان هستند . آنگاه به فساد اوضاع سياسى آن زمان اشاره كرده و سلطهء اشرار را بر حكومت اسلامى بيان مىدارد سلطه‌اى كه عامل مهمى براى فساد تمام مسائل اجتماعى است . و به‌دنبال آن ، انزواى نيكان و به خوارى كشيدن آن‌ها را مطرح مىفرمايد . بديهى است هنگامى كه اشرار زمام حكومت را به دست گيرند اخيار به اجبار منزوى مىشوند و از صحنهء جامعه كنار مىروند . و دربارهء چهارمين مفسدهء آن زمان باز به مسائل اقتصادى برمىگردد و مىفرمايد : كار به جايى مىرسد كه افراد از روى اضطرار ، اموال خود را به ثمن بخس مىفروشند در حالى كه پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله از اين كار نهى فرموده و در واقع دستور داده است كه به اين‌گونه افراد كمك كنيد تا مجبور نشوند اموال خود را