شرح و تفسير حتى با يك كلمه
دربارهء اهميت سكوت و خطرات سخنگفتن بىرويه ، در كلمات پيشين امام عليه السلام مطالب قابل توجهى خوانديد . امام عليه السلام در اين گفتار حكيمانه در ضمن سه جملهء ديگر بر اين مسأله تأكيد مىكند .
نخست مىفرمايد : « سخن ، تا نگفتهاى اسير توست اما همين كه گفتى تو اسير او خواهى بود » ؛ (
الْكَلَامُ فِي وَثَاقِكَ مَا لَمْ تَتَكَلَّمْ بِهِ ؛ فَإِذَا تَكَلَّمْتَ بِهِ صِرْتَ وَثَاقِهِ
) . چه تشبيه و تعبير جالبى ! بهراستى ، سخن قبل از آنكه از دهان گويندهاش بيرون آيد همچون اسيرى در نزد اوست ولى همين كه از دهان گوينده بيرون آمد نه تنها قادر بر مهار كردنش نيست بلكه در اسارت آن خواهد بود و تمام مسئوليتهايش را بايد به عهده بگيرد . پس چه بهتر كه انسان كم سخن بگويد و سنجيده بگويد .
امام عليه السلام در دومين تعبير از تشبيه ديگرى استفاده كرده ، مىفرمايد : « زبانت را همچون طلا و نقرهات حفظ كن » ؛ (
فَاخْزُنْ لِسَانَكَ كَمَا تَخْزُنُ ذَهَبَكَ وَوَرِقَكَ
) . شك نيست كه انسان اجناس گرانبهاى خود را با دقت محافظت مىكند مبادا سارقان آن را بربايند و يا بهگونهء ديگرى از دست برود . امام عليه السلام مىفرمايد كه زبان تو نيز سرمايهء بسيار گرانبهايى است كه بايد با دقت در حفظ آن بكوشى .
در سومين جمله به عنوان يك دليل مىفرمايد : « اى بسا گفتن يك كلمه نعمت