واقع مىخواست بگويد : شما به تقاضاى من ترتيب اثر نداديد ، دشمن شما انجام داد ) امام عليه السلام در پاسخ نامهء او چنين مرقوم فرمود : اما بعد از حمد و ثناى الهى ، مالى كه در دست توست پيش از آن در دست ديگران بوده و بعد از تو نيز به دست ديگران مىرسد . چيزى نصيب تو مىشود كه براى آخرت خود ذخيره كرده باشى . تو بايد خود را بر نيازمندترين فرزندان خود مقدم دارى . سپس فرمود :
« فَإِنَّمَا أَنْتَ جَامِعٌ لِأَحَدِ رَجُلَينِ إِمَّا رَجُلٍ عَمِلَ فِيهِ بِطَاعَةِ اللَّهِ فَسَعِدَ بِمَا شَقِيتَ وَإِمَّا رَجُلٍ عَمِلَ فِيهِ بِمَعْصِيةِ اللَّهِ فَشَقِى بِمَا جَمَعْتَ لَهُ وَلَيسَ مِنْ هَذَينِ أَحَدٌ بِأَهْلٍ أَنْ تُؤْثِرَهُ عَلَى نَفْسِكَ
. . . ؛ زيرا تو براى يكى از دو كس اموال را جمع مىكنى ( و بعد از خود مىگذارى ) يا كسى كه با آن به اطاعت خدا مىپردازد در اين صورت او سعادتمند شده و تو محروم و بدبخت ، و يا كسى است كه با آن معصيت الهى مىكند و او با اموالى كه تو جمع كردهاى شقاوتمند مىشود . هيچيك از اين دو صلاحيت ندارند كه او را بر خود مقدم دارى . . . » . « 1 »
مفهوم اين سخن اين نيست كه انسان به فكر تأمين زندگى همسر و فرزندان خود نباشد ، بلكه اين گفته ناظر به حال كسانى است كه همهء همّ و غم خود را صرف اين كار مىكنند و از هر طريقى كه امكان داشته باشد به جمع مال و ذخيره كردن براى همسر و فرزند مىپردازند و چه بسيارند كسانى كه در اواخر عمر خود به اشتباه خويش پى مىبرند و مىبينند فرزندان آنها اموالشان را ميان خود تقسيم مىكنند و اعتنايى به پدر و نيازهاى او ندارند و گاهى ديده شده كه پدر را از خانهء خود نيز بيرون مىاندازند و در اين حال سختترين شكنجههاى روحى نصيب چنين كسانى مىشود كه اموال را براى چنان كسانى جمعآورى كردهاند .
در كتاب البيان و التبيين نوشتهء « جاحظ » چنين آمده است كه « عبداللَّه عتبة بن مسعود » زمينى داشت كه آن را به هشتاد هزار ( دِرهم ) فروخت ( تا در كار خيرى
هامش
( 1 ) . بحارالانوار ، ج 41 ، ص 117