شرح و تفسير زينت فقر و غنا
اين گفتار حكيمانه در جلد دوازدهم از همين كتاب در حكمت 68 عيناً تكرار شده و ما در آنجا توضيحات لازم را داديم و در اينجا مىافزاييم :
امام عليه السلام در اين گفتار حكيمانه به دو نكتهء مهم اشاره كرده نخست مىفرمايد :
« عفت و خويشتندارى زينت فقر است » ؛
( الْعَفَافُ زِينَةُ الْفَقْرِ )
. شخص فقير به حسب ظاهر و به تصوّر تودهء مردم داراى نقطهء ضعفى است ، چراكه دست او از مال دنيا تهى است ؛ اما هرگاه عفت و خويشتندارى داشته باشد ، چشم به مال مردم ندوزد ، از طريق حرام به دنبال كسب مال نگردد و در مقابل اغنيا سر تعظيم فرود نياورد ، اين حالت خويشتندارى كه در عرف عرب « عفت » ناميده مىشود زينت او مىگردد و نقطهء ضعف ظاهرى او را مىپوشاند .
بايد توجه داشت كه « عفاف » و « عفت » تنها به معناى خويشتندارى در برابر آلودگىهاى جنسى نيست آنگونه كه در فارسى امروز ما معنا مىشود ، بلكه از نظر واژهء عربى ، هرگونه خويشتندارى در مقابل گناه و كار خلاف را فرا مىگيرد . خداوند دربارهء جمعى از فقراى آبرومند و با ايمان در سورهء « بقره » آيهء 273 مىفرمايد : « يَحْسَبُهُمُ الْجَاهِلُ أَغْنِيَاءَ مِنَ التَّعَفُّفِ » ؛ شخص نادان آنها را براثر عفت ، غنى و ثروتمند مىپندارد » ، بنابراين « عفت » به معناى خوددارى