گرفتارىها و حيات را قبل از مرگ » . « 1 »
امثال اين تعبير در روايات فراوان است ، بنابراين كسانى كه تصور مىكنند غنيمت تنها به معناى غنائم جنگى است در اشتباهند . يكى از شواهد اين مدعا كلام حكيمانهء مورد بحث است كه حضرت ، اطاعت را غنيمت هوشمندان شمرده است .
ارباب لغت نيز بهطور گسترده به اين معنا اشاره كردهاند ، لسانالعرب مىگويد : « غُنْم » به معناى دسترسى يافتن به چيزى بدون مشقت است در تاجالعروس آمده است كه غنيمت به معناى چيزى است كه بدون زحمت به دست آيد .
در قاموس نيز غنيمت به همين معنا ذكر شده و در كتاب مفردات راغب پس از آنكه غنيمت را از ريشهء « غَنَم » به معناى گوسفند دانسته مىگويد : سپس اين واژه در هرچيزى كه انسان به آن دست يابد خواه از سوى دشمنان باشد يا غير آنها اطلاق شده است .
به همين دليل ما در قرآن آيهء غنيمت را كه حكم خمس را بيان كرده به مفهوم عام آن تفسير مىكنيم و معتقديم هر درآمدى را شامل مىشود ، همانگونه كه در روايات اهل بيت عليهم السلام آمده است .
واژهء « اكياس » جمع « كيِّس » به معناى شخص عاقل است و در برابر آن شخص عاجز و ناتوانِ فكرى است و همچنين فاجرانى كه به عاقبت كارها نمىانديشند ، بنابراين مقصود امام عليه السلام اين است كه اگر انسان عاقل و هوشيار باشد اطاعت خدا را غنيمت مىشمرد كه هم سبب آبرومندى و عزت و پيروزى در دنياست و هم موجب نجات در آخرت . به عكس ، افراد نادان معصيت و فجور را ترجيح مىدهند كه هم مايهء ذلت در دنيا و هم خسارت در آخرت است .
هامش
( 1 ) . بحارالانوار ، ج 78 ، ص 173