شرح و تفسير نه خطا كن نه عذرخواهى !
آنچه امام عليه السلام در اين گفتار حكيمانه آورده سخنى است كاملًا منطقى و عقلپسند ، مىفرمايد : « بىنياز بودن از عذرخواهى ، بهتر از عذر صادقانه و مقبول است » ؛
( الإِسْتِغْنَاءُ عَنِ الْعُذْرِ أَعَزُّ مِن الصِّدْقِ بِهِ )
. اشاره به اينكه چرا انسان مرتكب خطايى شود كه ناچار دست تقاضا به درگاه خدا يا بندگان خدا بردارد و از آنها عذرخواهى كند ، هرچند عذر ، عذر قابل قبولى باشد تا چه رسد به اينكه عذر ساختگى و غير قابل قبول باشد .
گرچه تعبير بالا بيشتر متناسب عذرخواهى در برابر بندگان است ؛ ولى اطلاق عموم اين تعبير نيز دور از ذهن نيست ، زيرا در روايات آمده است كه انسان ترك گناه كند بهتر از آن است كه گناهى مرتكب شود و توبه به درگاه خدا آورد ، همانگونه كه در حديثى در كتاب شريف كافى از امام صادق عليه السلام آمده است :
« إِنَّ تَرْكَ الذَّنْبِ أَهْوَنُ مِنْ طَلَبِ التَّوْبَة »
. « 1 »
اين حديث شريف از اميرمؤمنان على عليه السلام نيز در كتاب خصائص الائمه نقل شده است . « 2 »
اين مطلب در مورد عذرخواهى در برابر بندگان واضحتر است ، زيرا عذر
هامش
( 1 ) . كافى ، ج 8 ، ص 385 ، ح 584
( 2 ) . خصائص الائمّه ، ص 110