شصت سال قرار دارند مرتكب خلافى شوند معذورند ، بلكه منظور اين است اگر جوانان و ميانسالان بتوانند عذرى براى خود در پيشگاه خدا بياورند كسانى كه به سن شصت سال و بالاتر مىرسند آن عذرها را نيز نخواهند داشت و به تعبير ديگر گناه اين افراد از گناه جوانان زشتتر و مجازات آن شديدتر است .
اين در حالى است كه در بعضى از روايات سن كمترى از شصت سال در اين زمينه ذكر شده است .
از امام باقر عليه السلام نقل شده كه فرمود :
« إِذَا أَتَتْ عَلَى الرَّجُلِ أَرْبَعُونَ سَنَةً قِيلَ لَهُ خُذْ حِذْرَكَ فَإِنَّكَ غَيْرُ مَعْذُورٍ ؛
هنگامى كه انسان به سن چهل سالگى مىرسد به او گفته مىشود كاملًا مراقب باش ، زيرا بعد از اين معذور نخواهى بود » . « 1 »
ولى براى اينكه بعضى اين سخن را براى كسانى كه كمتر از چهل سال دارند چراغ سبزى نسبت به گناهان نپندارند امام عليه السلام در ذيل اين روايت مىفرمايد :
« وَلَيْسَ ابْنُ الْأَرْبَعِينَ بِأَحَقَّ بِالْحِذْرِ مِنِ ابْنِ الْعِشْرِينَ فَإِنَّ الَّذِي يَطْلُبُهُمَا وَاحِدٌ وَلَيْسَ بِرَاقِد ؛
چهل ساله براى پرهيز از گناه سزاوارتر از بيست ساله نيست ، زيرا كسى كه هر دو را طلب مىكند يكى است ( اعمال آنها را مىبيند ) و خواب نيست » . « 2 »
در ذيل آيهء 15 سورهء « احقاف » كه دوران زندگى انسان را از طفوليت برمىشمرد تا به چهل سال مىرسد و آن را دوران كمال انسان مىشمارد : « حَتَّى إِذَا بَلَغَ أَشُدَّهُ وَبَلَغَ أَرْبَعِينَ سَنَةً » از ابن عباس نقل شده است كه مىگويد :
« مَنْ بَلَغَ أرْبَعِينَ وَلَمْ يَبْلُغْ خَيْرُهُ شَرَّهُ فَلْيَتَجَهَّزْ إلَى النّارِ ؛
كسى كه به چهل سال برسد و نيكى او بر بدىاش غلبه نكند آمادهء آتش دوزخ گردد . ( ابن عباس اينگونه مطالب را معمولًا يا از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله و يا از اميرمؤمنان على عليه السلام شنيده است ) » . « 3 »
هامش
( 1 ) . كافى ، ج 2 ، ص 455 ، ح 10
( 2 ) . همان
( 3 ) . مجموعهء ورام ، ج 1 ، ص 35