برسانيد ) - مبادا گرفته شوند و براى هميشه از دست بروند ، زيرا اين مركبها عاريتى هستند .
سلامتى جسم ، يكى ديگر از آن نعمتهاست كه در بسيارى از موارد هنگامى كه گرفته شد بازنمىگردد و يا اگر بازگردد به شكل اوّل نخواهد بود .
انسان سالم قادر بر هر كار مثبتى است ؛ ولى هنگامى كه سلامتى از دست رفت عجز و ناتوانى جاى آن را خواهد گرفت به خصوص بيمارىهايى كه در سنين بالا انسان را مبتلا مىكنند ، مصداق بارز همين مطلب است .
امنيت نيز يكى ديگر از نعمتهاى بزرگ است ؛ انسان در محيط امن قادر به انجام دادن هر كار خوبى است ؛ امّا بسيار ديده شده با تزلزل امنيت ، سالها ناامنى و آثارش باقى مىماند و بهزودى بازنمىگردد .
كوتاه سخن اينكه تمام نعمتها اعم از نعمتهاى فردى يا اجتماعى ، مادى يا معنوى ، همواره در معرض زوالند ؛ زوالى كه گاه امكان بازگشت در آن هست و گاه زوالى است كه هرگز امكان بازگشت ندارد .
البته چيزى كه باعث رميدن نعمتهاست در درجهء اوّل ، ناسپاسى است ؛ همان چيزى كه در حكمت 244 ، امام عليه السلام به آن اشاره فرمود كه هر نعمتى حقى دارد ، كسى كه حق آن را ادا كند خداوند آن را افزون مىسازد و هركس در اداى حق نعمت كوتاهى نمايد آن را در معرض زوال قرار خواهد داد .
بعضى از شارحان نهجالبلاغه مسئلهء خارج شدن آدم و حوا را از بهشت ، يكى از مصاديق همين گفتار حكيمانهء مولا دانستهاند . جد و جدهء ما براثر ترك اولى و ناسپاسى براى هميشه از بهشت خارج شدند و به دنيايى كه پر از مشكلات و ناراحتىهاست گام نهادند ؛ نعمتى بود كه بعد از رميدن ، به آنها و فرزندانشان بازنگشت ( البته حساب بهشت و آخرت حساب ديگرى است ) .
در روايتى از امام على بن موسىالرضا عليه السلام خطاب به يكى از اصحابش چنين
پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 50
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٥٠