است و همانگونه كه اشاره شد ، در خط استوا حدود بيست هزار كيلومتر است و هرچه به قطبين زمين نزديك شويم قطر اين دايره كمتر مىشود و سرانجام در نقطهء قطب به صفر مىرسد .
ناگفته نماند كه حركت كردن خورشيد از مشرق به مغرب در ديد ماست و گرنه مىدانيم كه خورشيد در منظومهء شمسى جاى ثابتى دارد و اختلاف شب و روز براثر گردش زمين به دور خود است ، همانگونه كه اختلاف فصول سال براثر گردش زمين به دور آفتاب است .
البته خورشيد حركتى دارد كه همراه با مجموعهء منظومهء شمسى است و در كهكشان راه شيرى حركت مىكند كه مشهور است به سوى ستارهاى به نام « وگا » پيش مىرود .
قابل توجه اينكه جاحظ كه اين كلام حكيمانه را از امام عليه السلام نقل مىكند ، جملهء ديگرى نيز در آغاز آن از ايشان نقل كرده و مىگويد :
« قِيلَ لِعَلِىّ عليه السلام كَمْ بَيْنَ السَّماءِ وَالْأرْضِ ؟ قالَ : دَعْوَةٌ مُسْتجابَةٌ ؛
از آن حضرت پرسيدند : فاصلهء ميان زمين و آسمان چقدر است ؟ فرمود : بهاندازهء يك دعاى مستجاب » . « 1 »
* * *
هامش
( 1 ) . مصادر نهجالبلاغه ، ج 4 ، ص 234