انسان بدون هرگونه نگرانى زندگى كند . ( آيا بانيان آنها چنيناند ؟ قطعاً نيستند ) . « 1 »
مرحوم طبرسى در مجمع البيان از ابن عباس نقل مىكند كه مىگويد : من از قرآن به خوبى استفاه كردهام كه ظلم و ستم خانهها را ويران مىسازد . سپس به آيهء شريفهء سورهء « نمل » تمسك مىكند كه مىفرمايد : « فَتِلْكَ بُيُوتُهُمْ خَاوِيَةً بِمَا ظَلَمُوا إِنَّ فِى ذَلِكَ لَآيَةً لِّقَوْمٍ يَعْلَمُونَ » ؛ اين خانههاى آنهاست در حالى كه بهخاطر ظلم و ستمشان فرو ريخته ؛ و در اين نشانهء روشنى است براى كسانى كه آگاهند » . « 2 »
مرحوم سيد رضى در ذيل اين كلام شريف مىگويد : « اين سخن از پيامبر صلى الله عليه و آله نيز نقل شده و جاى تعجب نيست كه هر دو كلام مانند هم باشند ؛ زيرا هر دو از يك محل سرچشمه گرفته و ريزش هر دو از يك دلو بوده است » ؛
( قالَ الرَّضِيُ وَيُروى هذَا الْكَلامُ عَنِ النَّبِي صلى الله عليه و آله وَلا عَجَبَ أَنْ يَشْتَبِهَ الْكَلامانِ لِأَنَّ مُسْتَقاهُما مِنْ قَليبٍ وَمَفْرَغَهُما مِنْ ذَنُوبٍ )
. « مُسْتَقى » به معناى محل سيراب شدن است « قليب » ( بر وزن صليب ) به معناى چاه و در اينجا كنايه از سرچشمه است و « مفروغ » ( مفرغ ) به معناى محل ريزش است و « ذَنوب » بر وزن ( قبول ) به دلو بزرگ گفته مىشود .
مرحوم ديلمى از علماى قرن نهم در كتاب ارشاد القلوب خود حديث را به اين صورت از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله نقل كرده است :
« خَمْسُ كَلِماتٍ فِي التَّوْراةِ وَيَنْبَغي أَنْ تُكْتَبَ بِماءِ الذَّهَبِ أَوَّلُها حَجَرُ الْغَصْبِ فِي الدّارِ رَهْنٌ عَلى خَرابِها وَالْغالِبُ بِالظُّلْمِ هُوَ الْمَغْلُوبُ وَما ظَفَرَ مَنْ ظَفَرَ الْإثْمُ بِهِ وَمَنْ أَقَلَّ حَقَّ اللَّهِ عَلَيْكَ أنْ لا تَسْتَعينَ بِنِعَمِهِ عَلى مَعاصِيهِ وَوَجْهُكَ ماءٌ جامِدٌ يَقْطُرُ عِنْدَ السُّؤالِ فَانْظُرْ عِنْدَ مَنْ تَقْطُرُهُ
؛ پنج جمله در تورات آمده است كه سزاوار است با آب طلا نوشته شود : نخستين آنها اين است كه سنگ غصبى در بناى خانه گروگان ويرانى آن است و آن كس كه با
هامش
( 1 ) . فى ظلال نهجالبلاغه ، ج 4 ، ص 361 .
( 2 ) . نمل ، آيهء 52 .