شرح و تفسير آنچه مىگويم حق است
امام عليه السلام براى رفع ابهام از پيشگويىهايى كه درباره آينده دارد اين جملهء پرمعنا را بيان كرده مىفرمايد : « هرگز دروغ نگفتهام و هيچگاه دروغ به من گفته نشده است ( اشاره به اينكه آنچه پيامبر به من فرموده است راست و درست بوده است ) و هرگز گمراه نبودهام و كسى نيز به وسيلهء من گمراه نشده است » ؛
( مَا كَذَبْتُ وَلَا كُذِّبْتُ « 1 » ، وَ لَاضَلَلْتُ وَ لَاضُلَّ بِي )
. همانگونه كه در سند اين گفتار حكيمانه اشاره شد ، امام عليه السلام اين جمله را در حوادث مختلف بيان كرده است از جمله در داستان « ذوالثدية مخدج » است او كسى بود كه چون پيامبر صلى الله عليه و آله مشغول تقسيم غنايم جنگى بود آمد و با عصبانيت گفت : عدالت را رعايت نكردى . پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود : واى بر تو اگر من به عدالت رفتار نكنم چه كسى به عدالت رفتار خواهد كرد ؟ به دنبال اين رخداد آيهء 58 سورهء توبه نازل شد : « وَمِنْهُمْ مَّنْ يَلْمِزُكَ فِي الصَّدَقَاتِ فَإِنْ أُعْطُوا مِنْهَا رَضُوا وَإِنْ لَّمْ يُعْطَوْا مِنْهَا إِذَا هُمْ يَسْخَطُونَ » ؛ و در ميان آنها كسانى هستند كه در ( تقسيم ) غنايم
هامش
( 1 ) . در اينكه آيا كُذبت از باب تفعيل است ( با تشديد ) يا ثلاثى مجرد ( بدون تشديد ) نسخ نهجالبلاغه كاملا مختلف است . بعضى شايد تصور كنند كُذبت ( بدون تشديد ) صحيح نيست ، زيرا ثلاثى مجرد آن فعل لازم است در حالى كه در كتب لغت تصريح شده كه ثلاثى مجرد آن نيز متعدى مىشود و گاه متعدى به دو مفعول . در كتاب ( المعجم الوسيط ) مىخوانيم : كَذَبَ فلانا ( به او خبر دروغ داد كه متعدى به يك مفعول شده است ) و كَذَبَ فلانا الحديثَ ( به فلان كس خبر دروغ داد كه در اينجا متعدى به دو مفعول شده است ) و هر دو تعبير صحيح به نظر مىرسد خواه از باب تفعيل باشد يا ثلاثى مجرد .