جمعى از شارحان نهجالبلاغه يا محدثان اين گفتار حكيمانهء امام عليه السلام را به عنوان دستورى طبى مطرح كرده و حتى آن را جزء مجموعههايى كه مربوط به دستورات طبى است آن را قرار دادهاند . اگر منظورشان اين است كه معنى مطابقى اين سخن دستورى طبى است هرچند معانى التزامى آن شامل تمام مسائل مربوط به زندگى مادى انسان مىشود ، بحثى نيست ولى اگر بخواهند آن را منحصر به دستور طبى كنند اشتباه روشنى است و ازاينرو بسيارى از محققان اين جمله را ضرب المثلى تلقى كردهاند كه در موارد مختلف از آن استفاده مىشود حتى بعضى گفتهاند كه اين ضرب المثل در ميان عرب در عصر جاهليت نيز بوده است و امام عليه السلام آن را اقتباس فرموده همانگونه كه گاه از اشعار شعرا نيز امام عليه السلام در سخنان خود استفاده مىكند .
شاعر عرب مىگويد :
وَكَمْ مِنْ أكْلَةٍ مَنَعَتْ أخاها * بِلَذَّةِ ساعَةٍ أكَلاتِ دَهْرِى
وَكَمْ مِنْ طالِبٍ يَسْعى بِشَىْءٍ * وَفيهِ هَلاكُهُ لَوْ كانَ يَدْرِى
و چه بسيار كه يك وعدهء غذايى از وعدهء غذايى ديگر منع مىكند و چه بسيار كه لذت يك ساعت يك عمر انسان را محروم مىسازد .
و چه بسيار كسانى كه براى رسيدن به چيزى تلاش مىكنند در حالى كه هلاكشان در آن است .
* * *