رزق و روزى وسيعترى عنايت مىكند . اين گفتار حكيمانه در واقع مىخواهد مردم را از بخل و تنگ گرفتن بر عيال و كسانى كه نان خور او هستند بر حذر دارد و به شركت در كارهاى خير تشويق كند و اميدوار سازد كه هر اندازه بيشتر به سراغ اين امور رود خداوند هم روزى او را وسيعتر مىكند .
قرآن مجيد به كسانى كه در عصر جاهليت عرب فرزندان خود را از ترس فقر مىكشتند خطاب كرده و مىفرمايد : « وَلَا تَقْتُلُوا أَوْلَادَكُمْ خَشْيَةَ إِمْلَاقٍ نَّحْنُ نَرْزُقُهُمْ وَإِيَّاكُمْ » ؛ و فرزندانتان را از ترس فقر به قتل نرسانيد ، ما آنها و شما را روزى مىدهيم » « 1 » و در آيهء 22 و 23 سورهء « ذاريات » مىفرمايد : « وَفِى السَّمَاءِ رِزْقُكُمْ وَمَا تُوعَدُونَ * فَوَرَبِّ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ إِنَّهُ لَحَقٌّ مِّثْلَ مَا أَنَّكُمْ تَنطِقُونَ » ؛ و روزى شما در آسمان است و نيز آنچه شما وعده داده مىشويد * سوگند به پروردگار آسمان و زمين كه اين مطلب حق است همانگونه كه شما سخن مىگوييد » ابن ابىالحديد در شرح نهجالبلاغهء خود حديثى را ( از رسول خدا صلى الله عليه و آله ) آورده كه مىفرمايد :
« مَنْ وَسّعَ وُسِعَ عَلَيْهِ وَكُلَّما كَثُرَ الْعِيالُ كَثُرَ الرِّزْقُ
؛ هر كس دامنهء انفاق را گسترش دهد خداوند روزى او را وسيعتر مىكند و هر زمان افراد خانوادهء انسان بيشتر شوند روزى نيز فزونتر خواهد شد » . « 2 »
ابن ابىالحديد سپس داستانى از بعضى از ثروتمندان نقل مىكند كه تقسيم سالانهاى براى جمعى از فقرا داشت . ناگهان به نظرش آمد كه اين هزينهء زيادى مىبرد . به حسابدار خود دستور داد كه آن را قطع كند . شبى در خواب ديد كه اموال زيادى در خانه دارد و گروهى آنها را از درون خانهاش به آسمان مىبرند و او جزع و بىتابى مىكند و عرضه مىدارد : پروردگارا ! روزى من چه شد ؟
روزى من چه شد ؟ ناگاه اين پيام به او رسيد كه ما اينها را به تو روزى داديم كه آن
هامش
( 1 ) . اسراء ، آيهء 31 .
( 2 ) . شرح نهجالبلاغهء ابن ابىالحديد ، ج 18 ، ص 337 .