[ 107 ] تفكر دربارهء مشركين و سرنوشت ايشان خود مسألهاى است كه چرا ايشان به جهنم مىروند با آن كه چون ما انسانند ؟ اين انديشه باعث مىشود كه برخى از حقايق در ذهن ما مشتبه شوند . يا چرا راه را تا پايان با ما نمىپيمايند . از اين رو است كه قرآن مىگويد كه شرك مشركان ، خدا را عاجز نمىسازد . بلكه آن هم در چارچوب اذن خدا و سيطرهء او بر عالم وجود ، قرار دارد . زمانى كه بر عهدهء بشر امرى باشد بيشتر از مجرد دعوت ايشان به ايمان ، خداى تعالى خود آن را براى ايشان انجام خواهد داد .
وَ لَوْ شاءَ اللَّهُ ما أَشْرَكُوا وَ ما جَعَلْناكَ عَلَيْهِمْ حَفِيظاً وَ ما أَنْتَ عَلَيْهِمْ بِوَكِيلٍ
- اگر خدا مىخواست آنان شرك نمىآورند و ما تو را نگهبان ايشان نساختهايم و تو كارسازشان نيستى . » / 156 پس انتظارشان خطاست زيرا ما مكلف بحفظ ايشان نيستيم و مقرر نيست كه كارسازشان باشيم .
مشركان را دشنام مدهيد
[ 108 ] مشركان را در گمراهيشان واگذار . اينان چون اراده شرك ورزى كردند و آن را به جاى يكتا پرستى برگزيدند ، خدا افسارشان را به دست خودشان سپرد . و اعمالشان را در نظرشان بياراست . از اين رو آنان راه و روش خويش تقديس مىكنند . بنا بر اين خطاست كه مؤمنان به مقدسات مشركان دشنام دهند زيرا ممكن است به ناگاه عكس العمل نشان دهند و از روى ظلم و تجاوز خدا را دشنام دهند زيرا اعمال اينان در چشمشان آراسته شده پس چرا خود را مكلف سازيم . در حالى كه مىدانيم اينان خود به آستان خدا خواهند رفت و خدا خود ، ايشان را محاسبه و مجازات خواهد نمود .
وَ لا تَسُبُّوا الَّذِينَ يَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ فَيَسُبُّوا اللَّهَ عَدْواً بِغَيْرِ عِلْمٍ كَذلِكَ زَيَّنَّا لِكُلِّ أُمَّةٍ عَمَلَهُمْ ثُمَّ إِلى رَبِّهِمْ مَرْجِعُهُمْ فَيُنَبِّئُهُمْ بِما كانُوا يَعْمَلُونَ
- چيزهايى را كه آنان به جاى اللَّه مىخوانند دشنام مدهيد كه آنان نيز بى