آنگاه امام در بيستمين اندرز به مسألهء مهم ديگرى اشاره كرده مىفرمايد : « از همنشينى با كسى كه فكرش ضعيف و عملش زشت است بپرهيز ، زيرا معيار سنجش شخصيت هر كس ، يارانش هستند » ؛
( وَاحْذَرْ صَحَابَةَ مَنْ يَفِيلُ « 1 » رَأْيُهُ
وَيُنْكَرُ عَمَلُهُ فَإِنَّ الصَّاحِبَ مُعْتَبَرٌ « 2 » بِصَاحِبِهِ )
. اين نكته واقعيتى است كه قرآن در مسألهء ازدواج با صراحت به آن اشاره كرده مىفرمايد : « الْخَبيثاتُ لِلْخَبيثينَ وَالْخَبيثُونَ لِلْخَبيثاتِ وَالطَّيِّباتُ لِلطَّيِّبينَ وَالطَّيِّبُونَ لِلطَّيِّباتِ أُولئِكَ مُبَرَّؤُنَ مِمَّا يَقُولُونَ لَهُمْ مَغْفِرَةٌ وَرِزْقٌ كَريمٌ » « 3 » و در روايات اسلامى نيز كراراً به آن اشاره شده است :
در حديثى از رسول خدا صلى الله عليه و آله مىخوانيم :
« ألْمَرْءُ عَلَى دِينِ خَلِيلِهِ فَلْيَنْظُرْ أَحَدُكُمْ مَنْ يُخَالِلُ ؛
انسان بر دين دوست خويش است ، بنابراين هر يك از شما ببيند با چه كسى دوستى مىكند » . « 4 »
در حديث ديگرى از حضرت سليمان عليه السلام نقل شده است :
« لَا تَحْكُمُوا عَلَى رَجُلٍ بِشَيْءٍ حَتَّى تَنْظُرُوا إِلَى مَنْ يُصَاحِبُ فَإِنَّمَا يُعْرَفُ الرَّجُلُ بِأَشْكَالِهِ وَأَقْرَانِهِ وَيُنْسَبُ إِلَى أَصْحَابِهِ وَأَخْدَانِهِ ؛
دربارهء هيچ كس حكمى نكنيد تا زمانى كه به دوستانش نگاه كنيد ، زيرا هركس بهوسيلهء همانند و دوستانش شناخته مىشود » . « 5 »
در حديث ديگرى از امام صادق عليه السلام مىخوانيم :
« لَا تَصْحَبُوا أَهْلَ الْبِدَعِ وَلَا تُجَالِسُوهُمْ فَتَصِيرُوا عِنْدَ النَّاسِ كَوَاحِدٍ مِنْهُمْ ؛
با بدعتگذاران دوستى و همنشينى نداشته باشيد كه در نظر مردم همچون يكى از آنان خواهيد شد » . « 6 »
هامش
( 1 ) « يفيل » از ريشهء « فيل » بر وزن « ميل » به معناى نادرست يا ضعيف بودن است و رأى در اينجا به معناى عقل و فكر است
( 2 ) « معتبر » به معناى وسيلهء آزمايش و معيار سنجش است و از ريشهء « عبرت » گرفته شده است
( 3 ) نو ، آيهء 26
( 4 ) بحارالانوار ، ج 71 ، ص 192 ، ح 12
( 5 ) همان مدرك ، ص 188 ، ح 17
( 6 ) اصول كافى ، ج 2 ، حديث 375 ، ح 3