كردى از تقوا شروع مىشود .
در دومين اندرز مىفرمايد : « از دنياى فريبنده بر خويشتن خائف باش و در هيچ حال از آن ايمن مشو » ؛
( وَخَفْ عَلَى نَفْسِكَ الدُّنْيَا الْغَرُورَ ، وَلَا تَأْمَنْهَا عَلَى حَالٍ )
. اين اندرز نيز در بسيارى از نامهها و خطبهها آمده است ، زيرا طبق آن حديث معروف ، سرچشمهء تمام گناهان حبّ دنياست :
« حُبُّ الدُّنْيَا رَأْسُ كُلِّ خَطِيئَةٍ » « 1 »
و اگر انسان لحظهاى غافل بماند ممكن است زرق و برق دنيا چنان او را بفريبد كه بازگشت از آن مشكل باشد .
در سومين نصيحت مىفرمايد : « بدان كه اگر خويشتن را از بسيارى از امورى كه آن را دوست مىدارى به علت ترس از ناراحتىهاى ناشى از آن باز ندارى ، هوا و هوسها تو را به سوى زيانهاى فراوانى خواهد كشاند » ؛
( وَاعْلَمْ أَنَّكَ إِنْ لَمْ تَرْدَعْ نَفْسَكَ عَنْ كَثِيرٍ مِمَّا تُحِبُّ ، مَخَافَةَ مَكْرُوهٍ ؛ سَمَتْ « 2 » بِكَ الْأَهْوَاءُ إِلَى كَثِيرٍ مِنَ
الضَّرَرِ )
. اشاره به اينكه بسيارى از خواستههاى نفس ، خواستههاى زيانبار است كه انسان به هنگام اشتياق به آن ، زيانها را نمىبيند و لذا امام به او هشدار مىدهد كه در عاقبت خواستههاى نفس هميشه انديشه كند مبادا گرفتار زيانهاى فراوان آن شود .
مال و مقام و لذات مادى و امثال آن داخل در اين بخش از خواستههاست و اگر اين خواستهها تحت قيادت عقل قرار نگيرد ضررهايش جبرانناپذير است .
هامش
( 1 ) . كافى ، ج 2 ، ص 131 ، ح 11 . امام سجاد عليه السلام پيش از ذكر اين حديث مىفرمايد : اين سخنى است كه همهءپيامبران و علما و دانشمندان گفتهاند
( 2 ) . « سَمَتْ » از ريشهء « سمو » بر وزن « علو » و به معناى « علو » گرفته شده و در جملهء بالا به معناى تسلط آمدهاست