4 . در كتاب اسدالغابة فى معرفة الصحابة نوشتهء ابن اثير آمده است : « هنگامى كه پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله بعد از واقعهء احد به مدينه باز گشت صداى گريه و زارى را براى شهداى قبيلهء انصار از خانههاى آنها شنيد ( در حالى كه خانهء حمزه خاموش بود ، زيرا او از مهاجرين بود ) پيغمبر صلى الله عليه و آله فرمود : « لكن حمزة لا بواكى له ؛ افسوس كه عمويم حمزه عزادارانى ندارد » . اين سخن به گوش انصار رسيد به زنانشان گفتند : پيش از آنكه براى شهيدان خود گريه كنيد براى حمزه سوگوارى نماييد .
واقدى ( مورخ معروف ) مىگويد : اين كار به عنوان يك سنّت در ميان مردم مدينه باقى ماند و تا امروز نيز همان برنامه را ادامه مىدهند » . « 1 »
5 . در كتاب مكارم الاخلاق آمده است كه حضرت فاطمهء زهرا عليها السلام از خاك قبر حمزه تسبيحى ساخته بود و ذكر خدا را با آن تسبيح مىگفت . « 2 »
روايات در فضيلت حضرت حمزه و فداكارى او در هنگام غربت اسلام و حمايت بىدريغ او از پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله و شهادت شجاعانهاش فراوان است ؛ اين مختصر را با حديث ديگرى كه مرحوم كلينى در كافى از امام باقر عليه السلام نقل كرده پايان مىبخشيم : يكى از ياران آن حضرت مىگويد : ما در خدمتش بوديم ، سخن از حوادثى به ميان آمد كه بعد از رحلت پيامبر صلى الله عليه و آله براى محروم ساختن امير مومنان على عليه السلام از خلافت به وجود آمد . كسى عرض كرد : خداوند تو را سالم بدارد ؛ بنى هاشم افراد نيرومندى داشتند چرا در مقابل اين جريان مقاومت نكردند ؟ امام باقر عليه السلام فرمود : آرى بنى هاشم مردان شجاع و دليرى همچون جعفر و حمزه داشتند ؛ ولى افسوس كه شهيد شدند و افراد ضعيفى باقى ماندند ؛ « أَمَا وَاللَّهِ لَوْ أَنَّ حَمْزَةَ وَ جَعْفَراً كَانَا بِحَضْرَتِهِمَا مَا وَصَلَا إِلَى مَا وَصَلَا إِلَيْهِ ؛ به خدا سوگند اگر حمزه و جعفر در برابر خليفهء اوّل و دوم بودند به هدف خود نمىرسيدند » . « 3 »
هامش
( 1 ) . اسد الغابة ، ج 2 ، ص 48 .
( 2 ) . مكارم الاخلاق ، ص 280 و بحارالانوار ، ج 82 ، ص 333 ، ح 16 .
( 3 ) . كافى ، ج 8 ، ص 189 ، ح 216 ( با كمى تلخيص ) .